Mật ong từ lâu đã được xem là một bài thuốc tự nhiên hữu ích được dùng phổ biến, giúp làm dịu và giảm các cơn ho. Trong mật ong có chứa nhiều hợp chất có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm, làm dịu niêm mạc. Các bài thuốc trị ho bằng mật ong rất phong phú, dễ làm, dễ kết hợp với các dược liệu khác.
1. Vì sao mật ong có tác dụng hỗ trợ chữa ho?
Mật ong là một chất lỏng, có vị ngọt, được tạo ra bởi những con ong sử dụng mật hoa, có khoảng 320 loại mật ong khác nhau về màu sắc, mùi và hương vị. Mật ong chứa thành phần chủ yếu là đường, cũng như hỗn hợp các axit amin, vitamin, khoáng chất, sắt, kẽm và chất chống oxy hóa giúp làm dịu cổ họng, giảm kích ứng, từ đó hỗ trợ giảm các triệu chứng ho.
- Làm dịu và giảm kích ứng niêm mạc họng: Đây là cơ chế chính và rõ rệt nhất. Mật ong có độ dính và độ nhớt cao, tạo thành một lớp màng bao phủ và bảo vệ niêm mạc họng đang bị kích ứng. Lớp màng này giúp làm dịu các thụ thể gây ho và giảm cảm giác ngứa rát, khó chịu ở cổ họng, từ đó hỗ trợ giảm tần suất và cường độ các cơn ho.
- Tác dụng chống oxy hóa và kháng khuẩn nhẹ: Mật ong chứa các hợp chất phenolic và flavonoid có khả năng chống oxy hóa. Mặc dù không phải là kháng sinh, mật ong có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn nhờ vào độ pH thấp và hàm lượng đường cao. Tác dụng này giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng thứ phát, gián tiếp hỗ trợ quá trình hồi phục.
2. 10 cách dùng mật ong hỗ trợ trị ho tại nhà
2.1. Trị ho bằng Mật ong pha nước ấm
Đây là cách đơn giản và phổ biến nhất để làm dịu cổ họng. Nước ấm giúp làm ẩm đường hô hấp, trong khi mật ong tạo lớp màng bảo vệ, giúp giảm kích ứng.
- Cách làm: Cho 1-2 thìa cà phê mật ong vào một ly nước ấm (không nóng) và khuấy đều.
- Cách dùng: Uống 2-3 lần mỗi ngày.
2.2. Trị ho bằng Mật ong và quất/chanh đào
Quất hoặc chanh đào rất giàu Vitamin C, giúp tăng cường hệ miễn dịch, kết hợp với mật ong tạo nên bài thuốc vừa có tác dụng kháng khuẩn, vừa làm dịu họng.
- Cách làm: Cắt quất hoặc chanh thành lát mỏng, ngâm với mật ong trong lọ thủy tinh sạch. Sau 3-5 ngày là có thể dùng được.
- Cách dùng: Lấy 1-2 thìa hỗn hợp pha với nước ấm để uống. Dùng 2-3 lần/ngày.
2.3. Trị ho bằng Mật ong và tỏi
Tỏi chứa Allicin có khả năng kháng khuẩn, kháng virus. Bài thuốc này kết hợp khả năng kháng khuẩn của tỏi và tác dụng làm dịu của mật ong, giúp tình trạng ho được cải thiện đáng kể.
- Cách làm: Tỏi bóc vỏ, đập dập, cho vào lọ thủy tinh rồi đổ mật ong ngập tỏi. Ngâm khoảng 3-5 ngày.
- Cách dùng: Uống 1-2 thìa cà phê nước cốt tỏi mật ong pha với nước ấm. Dùng 2-3 lần/ngày.
2.4. Trị ho bằng Mật ong và gừng
Gừng chứa gingerol, một hợp chất có khả năng chống viêm. Kết hợp với mật ong giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ giảm ho do cảm lạnh và làm dịu cơn đau họng.
- Cách làm: Gừng tươi thái lát mỏng, cho vào nước sôi và đun nhỏ lửa trong 10 phút. Để nguội bớt, sau đó thêm mật ong vào.
- Cách dùng: Uống khi còn ấm, 2-3 lần/ngày.
2.5. Trị ho bằng Mật ong và hành tây
Hành tây có khả năng kháng khuẩn và chống viêm nhẹ. Đây là bài thuốc dân gian được dùng để hỗ trợ giảm ho và cảm lạnh.
- Cách làm: Hành tây thái lát, hấp cách thủy với mật ong khoảng 20 phút.
- Cách dùng: Uống nước cốt khi còn ấm, 2-3 lần/ngày.
2.6. Trị ho bằng Mật ong và tiêu
Theo Đông y, tiêu có tính ấm, giúp giải cảm và làm ấm cơ thể. Bài thuốc này được dùng để hỗ trợ ho do cảm lạnh, nhưng cần thận trọng vì vị cay nóng.
- Cách làm: Trộn 1 thìa cà phê mật ong với 1/4 thìa cà phê bột tiêu đen.
- Cách dùng: Uống hỗn hợp 1 lần/ngày. Không dùng cho trẻ em và người có dạ dày nhạy cảm.
2.7. Trị ho bằng Mật ong và cà rốt
Cà rốt chứa nhiều vitamin A và chất chống oxy hóa, hỗ trợ tăng cường sức khỏe đường hô hấp. Bài thuốc này đặc biệt phù hợp cho trẻ em vì có vị ngọt, dễ uống.
- Cách làm: Ép lấy nước cà rốt tươi, sau đó pha với 1-2 thìa cà phê mật ong.
- Cách dùng: Uống 2 lần/ngày.
2.8. Trị ho bằng Mật ong và giấm táo
Giấm táo có tính axit nhẹ, giúp kháng khuẩn và làm dịu họng. Khi kết hợp với mật ong, hỗn hợp này có thể hỗ trợ giảm viêm và kích ứng.
- Cách làm: Pha 1 thìa cà phê giấm táo và 1 thìa cà phê mật ong với một ly nước ấm.
- Cách dùng: Uống 1-2 lần/ngày.
2.9. Trị ho bằng Mật ong và hoa đu đủ đực
Hoa đu đủ đực chứa flavonoid và polyphenol kết hợp cùng mật ong góp phần tăng hiệu quả làm dịu, giảm cảm giác khô rát khó chịu cho họng.
- Cách làm: Hoa đu đủ đực rửa sạch, hấp cách thủy với mật ong đến khi hoa mềm.
- Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống khi còn ấm. Dùng 2-3 lần/ngày.
2.10. Trị ho bằng Mật ong và nghệ
Nghệ chứa Curcumin, một hợp chất có khả năng chống viêm. Khi kết hợp với mật ong, càng làm tăng hiệu quả, giúp hỗ trợ giảm viêm nhiễm ở họng, làm dịu cơn ho.
- Cách làm: Trộn 1 thìa cà phê bột nghệ (hoặc tinh bột nghệ) với 1 thìa cà phê mật ong.
- Cách dùng: Uống hỗn hợp 2-3 lần/ngày.
3. Những lưu ý khi dùng mật ong trị ho
Mật ong là một dược liệu tự nhiên hữu ích, nhưng việc sử dụng nó để hỗ trợ giảm ho cần được dùng đúng đối tượng và liều lượng. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi sử dụng mật ong:
- Chống chỉ định trẻ dưới 1 tuổi, người mắc bệnh tiểu đường, người bị dị ứng với phấn hoa.
- Những người đang sử dụng thuốc chống đông máu, thuốc ức chế miễn dịch, kháng sinh nhóm Tetracyclin cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng mật ong.
- Không pha mật ong với nước nóng > 60°C, khiến enzyme Glucose oxidase bị phá huỷ, giảm tác dụng trị ho. Chỉ nên pha với nước ấm 40-50°.
- Không nên dùng >50g/ngày gây đầy bụng, tiêu chảy, nóng trong người (do hàm lượng fructose cao)
- Chọn mật ong chất lượng, tránh hàng giả, hàng kém chất lượng
- Khi có dấu hiệu dị ứng, như: ngứa da, khó thở, sưng mặt, cần ngưng dùng mật ong ngay và đến cơ sở y tế khám
Mật ong mặc dù là dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ giảm ho, dịu họng, sát khuẩn tốt nhưng không có tác dụng thay thế thuốc điều trị bệnh. Nếu sau 3-5 ngày sử dụng các bài thuốc từ mật ong mà tình trạng ho không thuyên giảm hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị phù hợp.
