Tắc chưng đường phèn là một phương pháp dân gian quen thuộc để làm dịu các cơn ho nhẹ và đau rát cổ họng. Đây là một bài thuốc tự nhiên, lành tính và dễ thực hiện tại nhà. Sự kết hợp giữa vị chua thanh của quả tắc và vị ngọt dịu của đường phèn giúp cân bằng hương vị, phù hợp cho cả trẻ em và người lớn.
1. Vì sao tắc (quất) chưng đường phèn có tác dụng trị ho?
Trong Đông y, quất (tắc) và đường phèn là hai dược liệu được sử dụng nhiều trong các bài thuốc hỗ trợ giảm các chứng ho như: ho do cảm lạnh, ho khan, ho do viêm họng, ho có đờm. Bài thuốc này có tác dụng tốt như vậy là do sự kết hợp hài hoà giữa các đặc tính riêng của từng vị thuốc.
- Đường phèn có tính mát, giải nhiệt, có tác dụng bổ trung ích khí, hoà vị nhuận phế, giúp làm dịu cổ họng, giảm đau rát họng, giảm cảm giác khó chịu, hỗ trợ giảm ho.
- Quất có vị ngọt chua, tính ấm, quy kinh phế, vị, can, có tác dụng hoá đờm, trị ho. Theo y học hiện đại, quất có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn, tăng cường hệ miễn dịch nhờ chứa một lượng lớn vitamin C. Trong vỏ quất còn chứa hơn 25 loại tinh dầu, có tác dụng làm dịu đường hô hấp, giảm cảm giác khó chịu do ho gây ra.
- Việc chưng cách thủy giúp các thành phần trong tắc và đường phèn được nấu chín từ từ, làm cho hỗn hợp trở nên ấm và dịu nhẹ hơn, thích hợp sử dụng cho cả trẻ em và người lớn.
2. Cách làm tắc chưng đường phèn trị ho
Nguyên liệu:
- 500g quả tắc tươi (chọn quả chín, mọng nước)
- 200g đường phèn
- Một chút muối hạt
Dụng cụ:
- Lọ thủy tinh có nắp đậy kín (đã được tiệt trùng)
- Nồi hấp hoặc nồi chưng cách thủy
Cách làm:
- Sơ chế tắc: Rửa sạch tắc với nước muối loãng, sau đó vớt ra để ráo nước hoàn toàn. Bổ đôi quả tắc, loại bỏ hết hạt để tránh bị đắng.
- Xếp nguyên liệu: Xếp một lớp tắc vào đáy lọ thủy tinh, sau đó rải một lớp đường phèn lên trên. Tiếp tục xen kẽ một lớp tắc và một lớp đường phèn cho đến khi hết nguyên liệu. Rải một chút muối lên trên cùng.
- Chưng cách thủy: Đặt lọ tắc vào nồi hấp hoặc nồi chưng cách thủy. Đun nhỏ lửa trong khoảng 20-30 phút cho đến khi đường phèn tan hết và tắc tiết ra nước, chuyển sang màu vàng óng.
- Hoàn thành: Tắt bếp, để hỗn hợp nguội hoàn toàn rồi đậy kín nắp lọ.
3. Tắc chưng đường phèn để được bao lâu?
Tắc chưng đường phèn có thời gian bảo quản ngắn hơn so với tắc ngâm mật ong do đường phèn có tính hút ẩm và dễ bị lên men. Thời gian sử dụng tốt nhất khoảng 1 tháng nếu được bảo quản đúng cách. Sau khi chưng xong và để nguội, bạn nên cho lọ tắc vào ngăn mát tủ lạnh để bảo quản. Nhiệt độ thấp sẽ làm chậm quá trình lên men và giúp sản phẩm giữ được hương vị, chất lượng lâu hơn. Nếu bạn thấy hỗn hợp có mùi chua, có váng hoặc mốc, hay nước tắc bị sủi bọt bất thường, bạn nên bỏ đi và không tiếp tục sử dụng.
4. Lưu ý khi dùng tắc chưng đường phèn
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, khi dùng tắc chưng đường phèn, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Khi dùng, bạn chỉ nên lấy một lượng nhỏ (khoảng 1-2 thìa cà phê), pha với nước ấm để uống.
- Mặc dù lành tính, những người có bệnh lý về dạ dày như viêm loét, trào ngược nên thận trọng khi sử dụng do tắc có tính axit.
- Tắc chưng đường phèn là một phương pháp hỗ trợ làm dịu cơn ho, không phải là thuốc chữa bệnh. Nếu các triệu chứng ho không thuyên giảm hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Tắc chưng đường phèn là một bài thuốc đơn giản nhưng rất có ích trong việc hỗ trợ giảm ho, làm dịu họng. Tuy nhiên, đây chỉ là một phương pháp hỗ trợ giảm triệu chứng, để những cơn ho sớm chấm dứt, bạn cần kết hợp chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý. Nếu tình trạng ho kéo dài trên 5 ngày, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị theo phác đồ phù hợp.
