Bà bầu là đối tượng rất dễ bị ho do hệ miễn dịch suy giảm, thay đổi nội tiết tố. Cách giảm ho cho bà bầu bằng phương pháp dân gian là giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả, thường được sử dụng trong các trường hợp ho do cảm lạnh thông thường, giúp mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và dễ chịu. Tuy nhiên, nếu bà bầu ho đi kèm với một số triệu chứng khác thì cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
1. Vì sao bà bầu dễ bị ho?
Phụ nữ mang thai thường dễ bị ho hơn người bình thường do những thay đổi sinh lý trong cơ thể. Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây ra tình trạng ho cho các bà bầu:
- Hệ miễn dịch suy giảm: Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của mẹ bầu trải qua quá trình điều hòa và thích nghi đặc biệt để tạo ra sự dung nạp miễn dịch với thai nhi – vốn mang một phần vật chất di truyền từ người cha. Dù khả năng bảo vệ cơ thể mẹ vẫn được duy trì, nhưng chính sự điều hòa miễn dịch này có thể làm cho mẹ bầu trở nên nhạy cảm hơn với một số loại virus hoặc vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp, khiến họ dễ bị ho và mắc các bệnh vặt hơn so với bình thường
- Thay đổi nội tiết tố: Sự tăng cao của hormone thai kỳ như estrogen, progesterone có thể làm tăng tiết dịch nhầy ở đường hô hấp, gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi sau, từ đó kích thích phản xạ ho.
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Tử cung lớn dần chèn ép dạ dày, cùng với sự giãn cơ vòng thực quản dưới do hormone progesterone, khiến axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản và họng. Điều này gây kích ứng và là nguyên nhân phổ biến gây ho khan, đặc biệt là ho nhiều về đêm.
- Hen suyễn hoặc dị ứng bùng phát: Nếu mẹ bầu có tiền sử hen suyễn hoặc dị ứng, thai kỳ có thể làm các triệu chứng này trở nên nặng hơn, dẫn đến ho dai dẳng.
- Nhạy cảm với môi trường: Mẹ bầu có thể trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố kích thích trong môi trường như khói bụi, phấn hoa, lông vật nuôi, hóa chất, gây ho.
Tham khảo: Siro ho Bảo Thanh có dùng được cho bà bầu
2. Ho có ảnh hưởng gì đến thai nhi không?
Hầu hết các trường hợp ho do cảm lạnh thông thường, viêm họng nhẹ, nếu không kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng khác và được chăm sóc đúng cách, thường không gây nguy hiểm trực tiếp cho thai nhi.
Tuy nhiên, nếu như ho kèm theo những biểu hiện như: ho dữ dội, liên tục, kéo dài, kèm sốt, khó thở, bà bầu cần đi khám để chẩn đoán, điều trị kịp thời vì có nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi.
3. Cách giảm ho an toàn cho bà bầu
Trong thai kỳ, việc sử dụng thuốc cần hết sức thận trọng. Để giảm ho cho bà bầu một cách an toàn và hiệu quả, các phương pháp dân gian và siro ho thảo dược thường là lựa chọn ưu tiên.
3.1. Phương pháp dân gian
Quất (tắc) chưng đường phèn
- Thành phần: 5-7 quả quất xanh tươi, 20g đường phèn, một vài lát gừng tươi (tùy chọn).
- Cách làm: Quất rửa sạch, bổ đôi hoặc khứa nhẹ vài đường, bỏ hạt. Cho quất và đường phèn (cùng gừng nếu dùng) vào một chén nhỏ. Hấp cách thủy khoảng 20-30 phút cho đến khi quất mềm nhừ và đường tan hết.
- Cách dùng: Ăn cả cái và uống nước cốt khi còn ấm. Dùng 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Quất giàu vitamin C, giúp tăng cường sức đề kháng, làm dịu họng.
Lê hấp đường phèn trị ho
- Thành phần: 1 quả lê tươi (khoảng 200-250g), 20g đường phèn, một chút gừng tươi (tùy chọn).
- Cách làm: Lê rửa sạch, gọt vỏ, bỏ lõi, thái hạt lựu hoặc thái miếng nhỏ. Cho lê, đường phèn (cùng gừng nếu dùng) vào một bát tô. Hấp cách thủy khoảng 30-45 phút cho đến khi lê mềm nhừ và đường phèn tan hết.
- Cách dùng: Ăn cả phần cái và uống nước cốt khi còn ấm. Dùng 1-2 lần/ngày.
Lưu ý: Lê có tác dụng nhuận phế, thanh nhiệt, hóa đờm, rất tốt cho ho khan, ho có đờm vàng.
Cách trị ho bằng mật ong
- Thành phần: 1-2 thìa canh mật ong nguyên chất, 200ml nước ấm. Có thể thêm vài lát chanh tươi hoặc vài lát gừng tươi.
- Cách làm: Pha mật ong vào nước ấm, khuấy đều. Nếu dùng chanh/gừng, cho vào cùng.
- Cách dùng: Uống từng ngụm nhỏ khi còn ấm. Dùng 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Mật ong có tính kháng khuẩn, làm dịu họng. Đây là phương pháp đơn giản và hiệu quả.
Húng chanh chưng đường phèn
- Thành phần: Một nắm lá húng chanh tươi (khoảng 30-40g), 30g đường phèn.
- Cách làm: Lá húng chanh rửa sạch, thái nhỏ hoặc giã dập. Cho húng chanh và đường phèn vào một chén nhỏ, hấp cách thủy khoảng 20-30 phút cho đường tan hết và lá tiết ra nước.
- Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống, có thể ăn cả cái. Uống 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Húng chanh có tác dụng kháng khuẩn, tiêu đờm, giảm ho.
Cách trị ho bằng gừng và củ cải
- Thành phần: 1 củ cải trắng cỡ vừa (khoảng 150-200g), 5-7 lát gừng tươi (khoảng 20g), 200ml nước.
- Cách làm: Củ cải gọt vỏ, thái lát mỏng. Gừng thái lát. Cho cả củ cải và gừng vào nồi, đổ nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 15-20 phút.
- Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống khi còn ấm. Có thể thêm chút mật ong cho dễ uống (nếu không kiêng đường). Dùng 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Gừng và củ cải đều có tác dụng làm ấm, tiêu đờm, giảm ho.
Lá hẹ chưng đường phèn
- Thành phần: Một nắm lá hẹ tươi (khoảng 50g), 30g đường phèn.
- Cách làm: Lá hẹ rửa sạch, thái nhỏ. Cho hẹ và đường phèn vào chén, hấp cách thủy khoảng 20-30 phút.
- Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống, 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Lá hẹ có tính ấm, kháng khuẩn, giúp giảm ho và tiêu đờm.
3.2. Siro ho thảo dược
Ngoài các bài thuốc tự làm, mẹ bầu cũng có thể tham khảo các loại siro và viên ngậm ho có nguồn gốc thảo dược được bán sẵn tại các nhà thuốc.
Các loại siro ho thảo dược này này thường chứa chiết xuất từ: trần bì, xuyên bối mẫu, viễn chí, tỳ bà diệp, khổ hạnh nhân, bạc hà, gừng tươi, cam thảo, húng chanh, tang bạch bì… Chúng có tác dụng làm dịu niêm mạc họng, giảm kích ứng, hỗ trợ làm loãng đờm và giảm tần suất các cơn ho.
Ưu điểm: Tiện lợi, có sẵn, thường lành tính và ít tác dụng phụ hơn so với thuốc tân dược.
Lưu ý: Mặc dù là thảo dược, mẹ bầu luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại siro ho nào, để đảm bảo sản phẩm đó an toàn tuyệt đối cho thai kỳ và không có tương tác với các loại thuốc khác (nếu có).
4. Những lưu ý khi giảm ho cho bà bầu
Để quá trình điều trị ho đạt hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, mẹ bầu cần lưu ý những điều sau:
- Không tự ý dùng thuốc Tây: Đây là lưu ý quan trọng nhất. Tuyệt đối không tự mua và sử dụng các loại thuốc ho cho bà bầu, thuốc cảm cúm, thuốc kháng sinh hay bất kỳ loại thuốc Tây nào khác khi chưa có sự chỉ định và tư vấn của bác sĩ. Nhiều thành phần trong thuốc có thể gây hại nghiêm trọng cho thai nhi, đặc biệt trong ba tháng đầu thai kỳ.
- Tham khảo ý kiến bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào: Ngay cả với các phương pháp dân gian hay siro ho thảo dược, mẹ bầu vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ. Một số loại thảo dược có thể gây tương tác hoặc không phù hợp với tình trạng sức khỏe cụ thể của mẹ bầu.
- Theo dõi sát sao triệu chứng ho và các dấu hiệu đi kèm: Nếu ho kéo dài (hơn 5-7 ngày), ho dữ dội, ho kèm sốt cao (trên 38.5∘C), khó thở, đau ngực, ho ra đờm có màu lạ (xanh, vàng đậm, có máu), mệt mỏi, sụt cân hoặc bất kỳ triệu chứng bất thường nào khác, cần đi khám bác sĩ ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng nghiêm trọng cần được điều trị y tế kịp thời.
- Thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng: Khi đi khám thai, hãy thông báo đầy đủ cho bác sĩ về các loại thuốc (cả thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm chức năng, vitamin) và các phương pháp dân gian mà bạn đang sử dụng.
Ho trong thai kỳ là một triệu chứng phổ biến và thông thường, mẹ bầu hoàn toàn có thể áp dụng các cách giảm ho an toàn bằng phương pháp dân gian và siro thảo dược để làm dịu cơn ho. Điều quan trọng nhất là luôn lắng nghe cơ thể, theo dõi sát sao các triệu chứng và tham khảo ý kiến của bác sĩ khi cần. Sự chủ động và cẩn trọng trong việc chăm sóc sức khỏe sẽ giúp mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
