1. Nguyên nhân gây ho kéo dài ở người cao tuổi

Ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể giúp loại bỏ các chất tiết, bụi bẩn và tác nhân kích thích khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, khi ho kéo dài trên 3 tuần không dứt, đặc biệt ở người cao tuổi, đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp vấn đề về hô hấp cần được quan tâm.

Tình trạng ho dai dẳng, ho tái phát theo mùa không chỉ gây mệt mỏi, mất ngủ, mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống.

Ho lâu ngày ở người cao tuổi thường có nguyên nhân gốc rễ từ việc chức năng phổi suy giảm (Đông y gọi là phế hư), khiến niêm mạc hô hấp nhạy cảm với những thay đổi thất thường của thời tiết, do đó rất dễ bị kích ứng gây ra phản xạ ho. 

Vì vậy, bên cạnh việc chữa triệu chứng, rất cần coi trọng tác dụng bổ phế, nâng cao sức khỏe hô hấp tổng thể, ngăn ngừa ho tái phát.  

2. Phương pháp hỗ trợ điều trị ho lâu ngày ở người cao tuổi

Hỗ trợ điều trị ho dai dẳng, ho lâu ngày ở người trung niên, cao tuổi cần kết hợp chế độ dinh dưỡng, chăm sóc đúng cách với việc sử dụng thuốc hợp lý để đạt hiệu quả tốt nhất. 

2.1. Chế độ dinh dưỡng hợp lý 

Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung đầy đủ vitamin (đặc biệt là vitamin C, A, E), tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước giúp làm dịu niêm mạc họng, loãng đờm và giúp hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh chóng hơn.

2.2 Chăm sóc và điều chỉnh lối sống

• Giữ ấm vùng cổ và ngực: Giúp niêm mạc đường hô hấp không bị nhiễm lạnh, hạn chế kích thích cơn ho.
• Uống nhiều nước ấm: Giúp làm ẩm niêm mạc họng, làm loãng đờm và góp phần “rửa trôi” bụi bẩn, vi khuẩn bám trên niêm mạc.
• Súc họng bằng nước muối sinh lý: Hỗ trợ làm sạch đường hô hấp trên, giảm ngứa rát họng và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
• Tránh khói thuốc, bụi bẩn, hóa chất: Giữ môi trường sống trong lành, giúp “đường thở” luôn thông thoáng và khỏe mạnh.
• Ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi điều độ: Giúp phục hồi sức khỏe và hỗ trợ tăng sức đề kháng của cơ thể. 

2.3. Thuốc ho Bổ phế Bảo Thanh – Bí quyết phòng và trị ho dai dẳng lâu ngày không khỏi ở người cao tuổi

Bảo Thanh là sản phẩm Thuốc ho bổ phế đông dược cao cấp của Dược phẩm Hoa Linh, được phát triển trên nền tảng bài thuốc cổ phương lịch sử hơn 300 năm, gia thêm các vị thuốc dân gian Việt Nam.

Thuốc phát huy tác dụng toàn diện theo nguyên lý Đông y: không chỉ trừ ho, hóa đờm hiệu quả; mà còn bổ phế, tăng cường sức khỏe hô hấp, giúp ngăn ngừa tái phát hữu hiệu.

Thấu hiểu những đặc điểm về thể trạng cũng như các vấn đề hô hấp mà người lớn tuổi thường gặp phải, Bảo Thanh đã phát triển thành các dòng sản phẩm đa dạng, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu chăm sóc sức khỏe hô hấp cho người trung niên, cao tuổi. 

Bên cạnh dòng sản phẩm truyền thống – Siro & viên ngậm Bảo Thanh (nhãn màu xanh) quen thuộc từ năm 2006, Bảo Thanh đã có trọn bộ siro & viên ngậm NS (No sugar – nhãn màu vàng) thích hợp sử dụng cho người kiêng đường. 

Với việc sử dụng đường ăn kiêng chuyên dụng có năng lượng thấp và không gây ảnh hưởng đến đường huyết, Siro & viên ngậm ho bổ phế Bảo Thanh NS là lựa chọn hàng đầu, an toàn cho người trung niên, cao tuổi khi có nhu cầu bổ phế, trừ ho, hóa đờm. 

The post Cách hỗ trợ điều trị ho lâu ngày không khỏi ở người cao tuổi appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Mạch môn

Thông tin chung

• Tên gọi: Mạch Môn, Mạch Đông.
• Tên khoa học: Ophiopogon japonicus (Thunb.) Ker Gawl.
• Họ: Măng tây (Asparagaceae).
• Bộ phận dùng: Rễ củ đã được sấy hoặc phơi khô.

Đặc điểm thực vật

Mạch Môn là cây thân thảo sống lâu năm, cao khoảng 10-40cm. Lá cây mọc từ gốc, hình dải hẹp, dài, màu xanh lục. Hoa màu trắng hoặc tím nhạt, mọc thành chùm trên một cọng dài. Phần rễ phình ra thành củ nhỏ, hình thoi, màu trắng vàng, đây là bộ phận được dùng làm thuốc.

Thu hái chế biến

• Thu hái: Thời điểm thu hái thường là mùa hạ hoặc đầu thu, khi cây đã tàn hoa và củ chắc.
• Chế biến: Sau khi đào về, rễ được rửa sạch, loại bỏ rễ con, sau đó phơi cho hơi héo rồi rút lõi. Đây là bước bắt buộc, đặc biệt quan trọng giúp phân biệt với Mạch Môn chuẩn – lõi xơ giữa củ cần bỏ vì có thể gây cứng và giảm chất lượng vị thuốc. Cuối cùng, rễ được phơi hoặc sấy khô hoàn toàn để có được vị thuốc Mạch Môn.

2. Thành phần hóa học chính

• Saponin steroid: thành phần chính là ophiopogonin (A, B, C, D…)
• Homoisoflavonoid: có các hợp chất như ophiopogonanone A, B.
• Polysaccharid: thành phần chính là ophiopogon polysaccharide, có hoạt tính tăng miễn dịch và chống oxy hóa.
• Vitamin nhưng hàm lượng không cao.

3. Tác dụng của Mạch môn

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

• Tính vị: Vị ngọt, hơi đắng, tính hơi hàn (lương)
• Quy kinh: Phế, Vị, Tâm.
• Công dụng: Mạch Môn có tác dụng dưỡng âm, nhuận phế, thanh tâm, sinh tân dịch, chỉ khát (giảm khát), đặc biệt hiệu quả khi khát do âm hư, tân dịch hao, không dùng cho khát do thấp nhiệt hoặc đàm ẩm..
• Ứng dụng: Thường được dùng để trị ho khan, ho có đờm, ho ra máu, các chứng âm hư nội nhiệt gây khát nước, táo bón do khô ruột và dùng trong các chứng hồi hộp, đánh trống ngực do âm hư, tân dịch hao

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Bảo vệ tim mạch: Các saponin steroid trong Mạch môn có tác dụng bảo vệ tim, chống lại suy tim mạn tính do các tác nhân như doxorubicin gây ra, thông qua việc ức chế quá trình viêm và oxy hóa. Mạch môn cũng giúp điều hòa nhịp tim, giãn mạch, giảm sức cản ngoại vi, từ đó giúp hạ huyết áp một cách tự nhiên. Tuy nhiên, tác dụng hạ huyết áp chỉ dừng ở mức thực nghiệm và nghiên cứu tiền lâm sàng, chưa có bằng chứng mạnh ở người.
• Hỗ trợ hệ hô hấp: Mạch môn giúp giảm ho, làm loãng đờm, giảm viêm nhiễm đường hô hấp. Trong nghiên cứu thực nghiệm, các hoạt chất trong Mạch môn có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn, virus gây bệnh đường hô hấp. Đối với bệnh nhân hen suyễn, Mạch môn có tiềm năng hỗ trợ giúp giãn cơ trơn phế quản, giảm co thắt, cải thiện chức năng hô hấp. 
• Chống oxy hóa và tăng cường miễn dịch: Mạch môn chứa nhiều polysaccharide, có khả năng chống oxy hóa, tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. 
• Hỗ trợ tiêu hóa: Mạch môn giúp tăng tiết dịch tiêu hóa, tốt cho dạ dày, hỗ trợ điều trị các chứng như khát nước, táo bón do nhiệt. 

4. Các bài thuốc từ Mạch môn

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Trị ho khan, ho có đờm, tổn thương phổi

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Cam thảo 5g, Đảng sâm 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, chia 2 lần uống trong ngày.

Trị âm hư, khát nước, phổi yếu

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Bán hạ chế 6g, Nhân sâm 6g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm.

Lưu ý: Bán hạ là thuốc ôn táo, Mạch môn là dưỡng âm sinh tân, nên phối hợp phải có mục đích điều hòa âm – dương, không nên kết hợp tùy tiện.

Trị âm hư, táo bón, ruột khô, nhuận phế thông tiện

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Sinh địa 15g, Huyền sâm 15g.
• Cách dùng: Sắc với 750ml nước, sắc cạn còn 250ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Trị bệnh nhiệt, tim hồi hộp, miệng khát

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 10g, Hoàng liên 6g, Xích thược 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm.

Trị ho máu, tức ngực, tâm phiền, bí tiểu

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Tang bạch bì 10g, Hoàng cầm 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Trị phế lao nhiệt, ho nghịch, hen suyễn

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Ngũ vị tử 6g, Nhân sâm 6g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia 2 lần uống trong ngày.

Trị viêm họng mạn tính, ho khan do phế âm hư

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Sa sâm 12g, Bách bộ 10g, Cam thảo 6g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống trong ngày.

Trị nhiệt tâm, tắc phế, phiền khát ở trẻ nhỏ

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Ngưu bàng tử 6g, Cát cánh 6g.
• Cách dùng: Sắc với 300ml nước, sắc cạn còn 100ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Lưu ý: Mạch môn có tính hàn, trẻ tỳ vị hư hàn không nên sử dụng bài thuốc này.

Trị gầy yếu, nóng xương, tiểu đỏ vàng sậm ở trẻ

• Thành phần: Mạch Môn 6 – 12g, Đương quy 6g, Sinh địa 6g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia 2 lần uống trong ngày.

 Lưu ý: Liều lượng đã được điều chỉnh phù hợp cho trẻ em, nhưng vẫn cần sự giám sát của bác sĩ.

5. Lưu ý khi sử dụng Mạch môn

• Người bệnh cần sử dụng đúng liều lượng khuyến cáo. Liều thường 6–12 g, trong một số trường hợp có thể dùng 15–20 g nhưng cần có sự chỉ định của thầy thuốc. 
• Mạch Môn có tính hàn, nên không dùng cho người tỳ vị hư hàn (đau bụng, tiêu chảy, đầy bụng). Không dùng cho cảm mạo phong hàn, hoặc tỳ vị hư hàn; với nhiệt phế/vị vẫn có thể dùng nếu là âm hư nhiệt.
• Mạch Môn có nguy cơ gây tiêu chảy, đầy bụng ở người tỳ vị hư hàn hoặc dùng liều cao.
• Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ. 

Mạch Môn là một vị thuốc có tính hàn, bạn cần cẩn trọng khi sử dụng, đặc biệt đối với người tỳ vị hư hàn. Luôn tham khảo ý kiến của thầy thuốc Đông y trước khi dùng để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa công dụng của vị thuốc.

The post Mạch Môn: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Can khương

Thông tin chung

• Tên gọi: Can Khương, Gừng khô.
• Tên khoa học: Zingiber officinale Roscoe.
• Họ: Gừng (Zingiberaceae).
• Bộ phận dùng: Thân rễ của cây gừng đã được phơi hoặc sấy khô.

Đặc điểm thực vật

Cây gừng là cây thân thảo sống lâu năm. Thân rễ phình thành củ, có màu vàng nhạt, mùi thơm và vị cay nồng. Cây có lá hình mác, mọc so le, thân cây cao khoảng 1m. Hoa gừng có màu vàng lục, mọc thành cụm. Gừng tươi có tên là Sinh Khương, khi bào chế thành Gừng Khô sẽ có tên là Can Khương, có tính nóng hơn và công dụng khác biệt.

Thu hái chế biến

• Thu hái: Gừng được thu hoạch khi thân rễ đã già, thường vào mùa đông.
• Chế biến: Thân rễ sau khi thu hoạch được rửa sạch, thái lát mỏng hoặc để nguyên củ, sau đó đem phơi hoặc sấy khô hoàn toàn. Một số phương pháp chế biến khác bao gồm sao đen (thành Thán Khương) để tăng cường tác dụng cầm máu, hoặc bào chế với mật ong, giấm để thay đổi tính vị.

2. Thành phần hóa học chính

Can Khương chứa nhiều thành phần hóa học có lợi, chủ yếu tập trung ở nhóm tinh dầu và các hợp chất cay. Các thành phần chính bao gồm:

• Tinh dầu: Chiếm khoảng 2-3% trong Can Khương, có chứa zingiberen (C15H24), α-camphen, β-phelandren, một số sesquiterpen, citral, borneol, và geraniol.
• Hợp chất cay: Các hợp chất như Zingeron, zingerola, và shogaola tạo nên vị cay nồng và có tác dụng dược lý mạnh mẽ. Khi gừng tươi được sấy khô, gingerol chuyển hóa thành shogaol, khiến gừng khô có tính nóng và tác dụng mạnh hơn so với gừng tươi.
• Các vitamin và khoáng chất: Gừng khô cũng chứa một lượng nhỏ vitamin B, C và các khoáng chất như sắt, kali.

3. Tác dụng của Can khương

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

Tính vị: Vị cay, tính rất nóng.

Quy kinh: Tỳ, Vị, Tâm, Phế.

Công dụng: Can Khương có tác dụng ôn trung tán hàn (làm ấm tỳ vị, trừ hàn lạnh), hồi dương thông mạch (phục hồi dương khí, làm thông kinh mạch) và ôn phế hóa đàm (làm ấm phổi, hóa đàm).

Ứng dụng: Thường được dùng để trị các chứng đau bụng do lạnh, tiêu chảy, chân tay lạnh, ho có đờm loãng do nhiễm lạnh, và các trường hợp dương khí suy yếu.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Chống buồn nôn và nôn ói, đặc biệt hiệu quả trong trường hợp say xe, buồn nôn do thai nghén, hoặc sau phẫu thuật và hóa trị liệu.
• Gừng có thể giúp giảm đau và cứng khớp ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp.
• Kích thích tiêu hóa, làm tăng nhu động ruột và giảm đầy hơi, khó tiêu.

4. Các bài thuốc từ Can khương

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc chữa nôn ói do nhiễm lạnh

• Thành phần: Can Khương 6g, Bán hạ 10g, Trần bì 6g, Sinh khương 3 lát.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm trong ngày.

Bài thuốc Chữa nôn do hư hàn

• Thành phần: Can Khương 10g, Nhân sâm 10g, Cam thảo 5g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia 2 lần uống, mỗi lần 100ml.

Bài thuốc Chữa băng huyết ở phụ nữ sau sinh

• Thành phần: Can Khương 15g.
• Cách dùng: Sao đen Can Khương, tán thành bột. Uống mỗi lần 5g với nước ấm.

Lưu ý: Phải dùng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.

Bài thuốc Chữa hen suyễn và ho do cảm lạnh

• Thành phần: Can Khương 6g, Ma hoàng 6g, Xạ can 10g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa tỳ vị dương hư

• Thành phần: Can Khương 6g, Đảng sâm 12g, Bạch truật 12g, Phụ tử chế 6g.
• Cách dùng: Sắc với 750ml nước, sắc cạn còn 250ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Trừ giun, giảm đau

• Thành phần: Can Khương 10g, Sơn tra 10g, Mộc hương 6g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống hết trong ngày.

Bài thuốc Chữa đau dạ dày tá tràng

• Thành phần: Can Khương 6g, Hoàng liên 6g, Sài hồ 10g.
• Cách dùng: Tán thành bột, làm viên hoàn. Uống mỗi lần 3g, ngày 2 lần.

Bài thuốc Chữa bệnh tâm thần thể khí trệ huyết ứ có hàn

• Thành phần: Can Khương 6g, Xuyên khung 10g, Ích mẫu 15g, Trần bì 6g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa tiêu chảy do hàn thấp, có nôn

• Thành phần: Can Khương 10g, Bạch truật 10g, Phục linh 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Uống ấm trong ngày.

Bài thuốc Trị cảm mạo, ho

• Thành phần: Can Khương 6g, Cát cánh 6g, Quế chi 4g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Giải biểu, tán hàn

• Thành phần: Can Khương 6g, Ma hoàng 6g, Quế chi 4g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Uống ấm.

Bài thuốc Chữa viêm khớp dạng thấp

• Thành phần: Can Khương 10g, Quế chi 6g, Ngưu tất 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

5. Lưu ý khi dùng Can khương

• Không dùng quá 10g mỗi ngày.
• Can Khương có tính nóng, nên không dùng cho người âm hư hỏa vượng (người nóng trong, ra mồ hôi trộm, miệng khô), phụ nữ có thai và người đang bị sốt cao.
• Tránh kết hợp chung với các vị thuốc cùng tính nhiệt mạnh như: Tần Tiêu, Dạ Minh Sa…

Để Can Khương phát huy được hiệu quả tối đa và an toàn. Người bệnh không nên tự ý sử dụng, nên đến gặp thầy thuốc Đông y để được thăm khám và kê thuốc phù hợp với cơ địa và tình trạng bệnh.

The post Can Khương (Gừng Khô): Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Viễn Chí

Thông tin chung

• Tên gọi: Viễn Chí lá nhỏ
• Tên khoa học: Polygala tenuifolia Willd.
• Họ: Viễn chí (Polygalaceae).
• Bộ phận dùng: Rễ cây đã được phơi hoặc sấy khô.

Đặc điểm thực vật

Viễn Chí là cây thân thảo sống lâu năm, cao khoảng 20-40cm. Lá mọc so le hoặc đối, hình dải hoặc hình mác. Hoa có màu trắng hoặc xanh tím, mọc thành cụm ở đầu cành. Rễ cây là phần được dùng làm thuốc, có hình trụ tròn, dài, đường kính nhỏ và có màu nâu nhạt.

Thu hái chế biến

• Thu hái: Rễ Viễn Chí thường được thu hái vào mùa xuân hoặc thu.
• Chế biến: Sau khi đào về, rễ được rửa sạch, phơi cho hơi héo, sau đó rút lõi ở giữa (gọi là “khử tâm” hoặc “bỏ lõi”) vì lõi có thể gây nôn và buồn nôn. Cuối cùng, rễ được tẩm cam thảo và nước gừng rồi sao vàng để giảm độc tính, tăng hiệu quả.

2. Thành phần hóa học chính

Thành phần hóa học chủ yếu của Viễn Chí là Saponin triterpene, onjisaponin, polygalasaponin. Ngoài ra còn có các thành phần khác như: oligosacarit, xeton, ancaloit, polysacarit và Flavonoid. Những thành phần này có tác dụng bảo vệ hệ thần kinh trung ương và thường được sử dụng để điều trị rối loạn chức năng trí nhớ, mất ngủ và suy nhược thần kinh.

3. Tác dụng của Viễn Chí

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

• Tính vị: Vị đắng, cay, tính ấm.
• Quy kinh: Tâm, Thận, Phế.
• Công dụng: Viễn Chí có tác dụng an thần, ích trí (tăng cường trí nhớ), khứ đàm, khai khiếu, tiêu sưng.
• Ứng dụng: Thường được dùng để điều trị các chứng như hồi hộp, mất ngủ, hay quên, ho có đờm, và sưng tấy.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Hỗ trợ hệ thần kinh: Các hoạt chất trong Viễn Chí giúp an thần, cải thiện giấc ngủ, tăng cường khả năng học tập và ghi nhớ.
• Long đờm, giảm ho: Saponin trong Viễn Chí có tác dụng kích thích niêm mạc họng, làm tăng tiết dịch và giúp đờm loãng ra, dễ tống xuất ra ngoài hơn.
• Chống viêm và kháng khuẩn: Viễn Chí có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn, giúp giảm viêm nhiễm trong cơ thể.

4. Các bài thuốc từ Viễn Chí

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc Chữa suy nhược thần kinh, rối loạn trí nhớ, quên lãng

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Đương quy 10g, Bạch truật 10g, Phục linh 10g, Toan táo nhân 10g.
• Cách dùng: Sắc với 750ml nước, sắc cạn còn 250ml. Chia làm 3 lần uống trong ngày, uống sau bữa ăn.

Bài thuốc Chữa viêm phế quản mạn tính và ho nhiều đờm

• Thành phần: Viễn Chí 6g, Cát cánh 6g, Bách bộ 10g, Hạnh nhân 10g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa trẻ em sốt cao và co giật

• Thành phần: Viễn Chí 4g, Thiên ma 6g, Câu đằng 6g, Cúc hoa 6g.
• Cách dùng: Sắc với 400ml nước, sắc cạn còn 100ml. Chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

Lưu ý: Phải dùng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.

Bài thuốc Chữa mụn nhọt, sưng do sưng vú hay đờm tắc đọng

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Bồ công anh 15g, Kim ngân hoa 15g, Liên kiều 15g.
• Cách dùng: Sắc với 750ml nước, sắc cạn còn 250ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Có thể dùng bã thuốc đắp ngoài.

Bài thuốc Trị đau ngực, khí trào ngược, khó nuốt

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Quất bì 10g, Bán hạ 10g, Sinh khương 6g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm.

Bài thuốc Trị viêm họng

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Cát cánh 10g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Trị đau đầu

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Xuyên khung 10g, Bạch chỉ 10g, Cúc hoa 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm sau bữa ăn.

Bài thuốc Trị u vú

• Thành phần: Viễn Chí 10g, Hạ khô thảo 15g, Bối mẫu 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa mụn nhọt

• Thành phần: Viễn Chí (sao) 10g.
• Cách dùng: Sắc riêng Viễn Chí với 300ml nước, sắc cạn còn 100ml. Uống hết trong ngày.

5. Lưu ý khi sử dụng Viễn Chí

• Liều dùng thông thường là 6-12g mỗi ngày. Không nên lạm dụng, dùng quá liều để tránh gặp phải các tác dụng phụ.
• Viễn Chí kỵ với Lê Lô, Trâu Châu, Tề Tào, tuyệt đối không dùng chung. Không dùng cho phụ nữ có thai và người có các vấn đề về đường tiêu hóa như viêm loét dạ dày.
• Lõi của rễ Viễn Chí có thể gây buồn nôn và nôn. Do đó, cần phải “khử tâm” (bỏ lõi) trước khi dùng.

Viễn Chí là một vị thuốc quý, đặc biệt hiệu quả trong việc an thần, cải thiện trí nhớ và hỗ trợ hệ hô hấp. Tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân thủ đúng liều lượng và quy trình chế biến, đồng thời cần có sự thăm khám và kê đơn của thầy thuốc Đông y. Không nên tự ý sử dụng để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa công dụng của vị thuốc.

The post Viễn Chí: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Qua Lâu

Thông tin chung

• Tên gọi: Qua Lâu.
• Tên khoa học: Trichosanthes kirilowii Maxim.
• Họ: Bầu bí (Cucurbitaceae).
• Bộ phận dùng: Rễ củ (Thiên Hoa Phấn), quả chín (Qua Lâu), hạt (Qua Lâu Nhân).

Đặc điểm thực vật

Cây Qua Lâu là loại cây thân leo, sống lâu năm. Lá cây có hình trái tim, thường chia thành 5-7 thùy. Hoa màu trắng tinh khôi, có nhiều lông tơ mịn, rất đẹp mắt. Quả có hình cầu tròn, khi còn non có màu xanh, khi chín chuyển sang màu vàng cam hoặc đỏ tươi.

Thu hái chế biến

Thu hái: Quả Qua Lâu được thu hái vào mùa đông khi đã chín hoàn toàn. Rễ củ được thu hái vào mùa thu khi củ to và nhiều bột.

Chế biến:

• Với quả: Sau khi hái, bổ dọc quả, lấy hạt (Qua Lâu Nhân), phần vỏ quả sẽ được phơi hoặc sấy khô để làm vị thuốc Qua Lâu.
• Với rễ củ: Rễ củ được cạo sạch vỏ ngoài, sau đó thái thành từng lát mỏng và phơi hoặc sấy khô để làm vị thuốc Thiên Hoa Phấn.

2. Thành phần hóa học chính

Các thành phần hóa học chính trong Qua Lâu rất đa dạng và mang lại nhiều tác dụng dược lý:

• Quả (Qua Lâu): Chứa nhiều loại saponin triterpenoid, chất béo và protein, có tác dụng giảm ho, làm lỏng đờm và chống viêm.
• Hạt (Qua Lâu Nhân): Giàu axit béo không no, giúp giảm cholesterol xấu trong máu và rất tốt cho sức khỏe tim mạch.
• Rễ củ (Thiên Hoa Phấn): Chứa các loại protein (trichosanthin) và polysaccharide, có tác dụng hạ sốt, chống viêm, và đặc biệt là hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

3. Tác dụng của Qua Lâu

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

• Quả Lâu (vỏ quả): Vị ngọt, hơi đắng, tính hàn. Có tác dụng thanh nhiệt, hóa đàm, lợi khí, khoan hung tán kết. Thường được dùng để trị ho có đờm, đau tức ngực, táo bón do nhiệt, vàng da.
• Qua Lâu Nhân (hạt): Vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, có tác dụng nhuận phế, hoạt trường, hóa đàm, chỉ khát. Dùng trong các trường hợp ho khan, ho có đờm, táo bón và miệng khô khát.
• Thiên Hoa Phấn (rễ củ): Vị ngọt, chua, tính hàn. Có tác dụng thanh nhiệt sinh tân, giải độc, tiêu thũng. Dùng để chữa sốt nóng, miệng khô, tiểu đường, sưng tấy, viêm họng và quai bị.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Quả Lâu: Các hoạt chất giúp giảm ho và long đờm, làm dịu cơn ho, giúp người bệnh dễ dàng ho ra đờm hơn.
• Qua Lâu Nhân: Chứa các axit béo không bão hòa, có tác dụng làm giảm cholesterol xấu (LDL) trong máu, giúp ngăn ngừa xơ cứng động mạch và tốt cho sức khỏe tim mạch.
• Thiên Hoa Phấn: Chứa trichosanthin, một loại protein có khả năng hạ sốt, chống viêm, kháng virus. Ngoài ra, nó còn giúp chữa mụn nhọt lâu ngày, viêm amidan mạn tính, tắc tia sữa.

4. Các bài thuốc từ Qua lâu

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc Chữa vàng da ở trẻ

• Thành phần: Qua Lâu Nhân (hạt) 10g, Cam thảo 5g.
• Cách dùng: Sắc hai vị thuốc này với 400ml nước, sắc cạn còn 100ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa nám da, người đen sạm

• Thành phần: Qua Lâu Nhân 30g, Phèn chua 15g.
• Cách dùng: Tán tất cả thành bột mịn, trộn đều. Lấy một lượng nhỏ bột trộn với nước vo gạo hoặc sữa tươi thành hỗn hợp sệt, đắp lên vùng da bị nám. Để khoảng 20-30 phút rồi rửa sạch.

Bài thuốc Chữa lao phổi

• Thành phần: Qua Lâu 15g, Bối mẫu 10g, Hạnh nhân 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa đau tim

• Thành phần: Qua Lâu 15g, Chỉ xác 10g, Sài hồ 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống hết trong ngày.

Bài thuốc Chữa xơ cứng động mạch vành hoặc người bệnh sau nhồi máu cơ tim đã ổn định

• Thành phần: Qua Lâu 15g, Đan sâm 10g, Hồng hoa 6g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống hết trong ngày.

Bài thuốc Chữa đái tháo đường

• Thành phần: Thiên Hoa Phấn 15g, Hoàng kỳ 15g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống hết trong ngày.

Bài thuốc Chữa sốt rét

• Thành phần: Thiên Hoa Phấn 15g, Thường sơn 10g, Tri mẫu 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống trước khi lên cơn sốt.

Bài thuốc Chữa viêm tắc động mạch

• Thành phần: Qua Lâu 15g, Đương quy 10g, Xích thược 10g, Hương phụ 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa quai bị

• Thành phần: Thiên Hoa Phấn 10g, Bồ công anh 15g.
• Cách dùng: Tán thành bột, trộn với giấm gạo để tạo thành hỗn hợp sệt, đắp lên vùng bị quai bị.

Bài thuốc Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

• Thành phần: Thiên Hoa Phấn 10g, Sinh địa 15g, Mạch môn 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống hết trong ngày.

Bài thuốc Chống viêm, loãng đờm

• Thành phần: Qua Lâu 10g, Cát cánh 10g.
• Cách dùng: Sắc với 400ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia 2 lần uống trong ngày.

5. Lưu ý khi sử dụng Qua lâu

• Người tỳ vị hư hàn (đau bụng, tiêu chảy), phụ nữ có thai, người gặp các vấn đề về sức khỏe như bị tiêu chảy hay mắc chứng rối loạn co giật không nên dùng.
• Dùng liều cao hoặc không đúng cách có thể gây rối loạn tiêu hóa.
• Không dùng chung Qua Lâu với vị Ô Đầu và Phụ Tử trong một bài thuốc.
• Không nên dùng Qua Lâu cùng với các loại thuốc khác, đặc biệt là thuốc giảm đường huyết khi chưa được bác sĩ cho phép nhằm tránh tình trạng tương tác làm tăng tác dụng phụ của các loại thuốc.

Qua Lâu là một vị thuốc có nhiều công dụng đa dạng, đặc biệt hiệu quả trong việc thanh nhiệt, hóa đàm, và hỗ trợ các vấn đề về tim mạch. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng liều lượng sẽ gây ra tác dụng phụ nguy hiểm, bạn cần hết sức thận trọng trọng. Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa qua thăm khám, chỉ định của thầy thuốc Đông y. Luôn tìm mua dược liệu đã qua chế biến tại các cơ sở uy tín.

The post Qua Lâu: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Ngũ vị tử

Thông tin chung

• Tên gọi: Ngũ vị Bắc, Sơn hoa tiêu, Ngũ mai tử.
• Tên khoa học: Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.
• Họ: Ngũ vị (Schisandraceae).
• Bộ phận dùng: Quả chín già đã phơi hoặc sấy khô.

Đặc điểm thực vật

Ngũ Vị Tử là cây thân leo, sống lâu năm, có thể dài từ 5-7m. Thân cây có nhiều cành, vỏ màu xám nâu. Lá cây mọc so le, hình trứng hoặc bầu dục, có cuống dài. Hoa nhỏ, màu trắng ngà hoặc hồng nhạt, mọc thành chùm ở kẽ lá. Quả Ngũ Vị Tử là loại quả mọng, có hình cầu, đường kính khoảng 5-8mm, mọc thành chùm, khi chín có màu đỏ tươi đẹp mắt. Mỗi quả chứa 1-2 hạt hình thận, màu vàng nâu.

Thu hái chế biến và Bào chế

• Thu hái chế biến: Quả Ngũ Vị Tử thường được thu hái vào mùa thu, khi quả đã chín đỏ. Sau khi hái, người ta loại bỏ cuống và tạp chất, sau đó phơi hoặc sấy khô.
• Bào chế: Ngũ Vị Tử sống có vị chua chát, có thể gây khó tiêu. Do đó, trước khi dùng, thường được bào chế bằng cách sao với mật ong, rượu hoặc giấm để tăng cường tác dụng bổ thận, kiện tỳ, và giảm bớt vị chua, chát.

2. Thành phần hóa học chính của Ngũ vị tử

Ngũ Vị Tử chứa nhiều thành phần quý giá giúp nó có những tác dụng tốt cho sức khỏe. Các thành phần này có thể được chia thành các nhóm chính sau:

• Lignans: Đây là nhóm chất quan trọng nhất, tạo nên nhiều công dụng đặc trưng của Ngũ Vị Tử. Chúng giúp bảo vệ gan, tăng cường sức khỏe tim mạch và chống lại căng thẳng.
• Tinh dầu: Quả Ngũ Vị Tử có một lượng nhỏ tinh dầu với hương thơm đặc trưng, góp phần vào mùi vị và tác dụng của nó.
• Polyphenol và Flavonoid: Đây là những chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ tế bào cơ thể khỏi tổn thương và làm chậm quá trình lão hóa.
• Vitamin và Khoáng chất: Ngũ Vị Tử chứa nhiều vitamin (như vitamin C và E), cùng các khoáng chất thiết yếu (như Canxi, Magie, Sắt, Kẽm), rất tốt cho sức khỏe.

3. Tác dụng của Ngũ vị tử

3.1 Theo y học cổ truyền

• Tính vị: Ngũ vị tử vị toan, hàm, ôn, quy kinh phế, thận.
• Công dụng: Ngũ Vị Tử có tác dụng ích khí, liễm phế (thu liễm khí phế), chỉ ho, cố sáp (giữ tinh, giảm tiểu tiện), sinh tân (tạo tân dịch) và chỉ tả (giảm tiêu chảy).
• Ứng dụng: Thường được dùng để điều trị các chứng ho mãn tính, hen suyễn, di tinh, mộng tinh, tiểu đêm nhiều, tiêu chảy kéo dài, suy nhược cơ thể và mất ngủ.

3.2 Theo nghiên cứu y học hiện đại

• Tác dụng bảo vệ gan: Các hợp chất lignans trong Ngũ Vị Tử giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do hóa chất và vi khuẩn, hỗ trợ điều trị viêm gan.
• Hỗ trợ hệ hô hấp: Ngũ Vị Tử có tác dụng làm dịu cơn ho, giảm triệu chứng của bệnh hen suyễn và viêm phế quản. Giúp phổi hoạt động hiệu quả hơn, mang lại cảm giác dễ thở hơn cho người dùng.
• Tác dụng trên hệ thần kinh: Giúp an thần, cải thiện giấc ngủ, tăng cường trí nhớ và khả năng tập trung.
• Tác dụng chống oxy hóa và chống viêm: Giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do, giảm các phản ứng viêm trong cơ thể.

4. Các bài thuốc từ Ngũ vị tử

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc Chữa thận hư

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Thục địa 12g, Hoài sơn 12g, Sơn thù 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa liệt dương

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Nhục thung dung 12g, Ba kích 12g, Dâm dương hoắc 12g.
• Cách dùng: Tán tất cả các vị thuốc thành bột mịn, trộn với mật ong hoặc hồ nếp làm thành viên hoàn. Uống ngày 2 lần, mỗi lần 6g.

Bài thuốc Chữa tỳ thận dương hư di tả (tiêu chảy kéo dài)

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Phụ tử chế 6g, Can khương 6g, Đảng sâm 12g, Bạch truật 12g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống khi còn ấm.

Bài thuốc Chữa hen phế quản và hen suyễn mãn tính

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Ma hoàng 6g, Xạ can 10g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa người già yếu suyễn thở

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Nhân sâm 10g, Thục địa 12g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Chữa suy nhược cơ thể

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Hoàng kỳ 12g, Đảng sâm 12g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Hỗ trợ nhồi máu cơ tim, suy tim và thiếu máu

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Hồng sâm 10g, Đan sâm 10g, Đương quy 10g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống trong ngày. Lưu ý: Chỉ dùng để hỗ trợ, cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

Bài thuốc Hỗ trợ tai biến mạch máu não

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Thiên ma 10g, Câu đằng 10g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, uống trong ngày. Lưu ý: Phải dùng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.

Bài thuốc Chóng mặt, ù tai, mất ngủ, hay quên

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Toan táo nhân 12g, Bá tử nhân 12g, Viễn chí 6g.
• Cách dùng: Sắc với 600ml nước, sắc cạn còn 200ml, uống ấm, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc Bế kinh

• Thành phần: Ngũ Vị Tử 6g, Ích mẫu 15g, Hương phụ 10g.
• Cách dùng: Sắc với 500ml nước, sắc cạn còn 150ml, chia 2 lần uống trong ngày.

5. Lưu ý khi sử dụng Ngũ vị tử

• Không lạm dụng thuốc. Liều dùng thông thường là 2-6g mỗi ngày.
• Không dùng cho người có nhiệt bên ngoài (biểu nhiệt), sởi mới phát hoặc các trường hợp đang có nhiệt tà. Người đang bị cảm, bị sốt cao, sốt phát ban hoặc đang lên sởi không nên dùng thuốc. 
• Tác dụng của Ngũ Vị Tử phát huy tốt nhất khi được sử dụng đều đặn, lâu dài và đúng liều lượng..

Ngũ Vị Tử là một vị thuốc quý giá với nhiều công dụng, đặc biệt trong việc hỗ trợ chức năng hô hấp, thận và hệ thần kinh. Tuy nhiên, vị thuốc này có dược tính mạnh, bạn không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa thăm khám hoặc chưa có sự chỉ định của thầy thuốc Đông y về liều lượng và thời gian dùng.

The post Ngũ Vị Tử: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Trần bì

1.1 Thông tin chung

• Tên gọi: Trần bì, vỏ quýt
• Tên khoa học: Pericarpium Citri reticulatae 
• Họ: Cam (Rutaceae)
• Bộ phận dùng: Vỏ quả chín già của cây quýt

1.2 Đặc điểm thực vật

Cây quýt là cây thân gỗ nhỏ hoặc nhỡ, có chiều cao từ 3-5m. Lá cây hình bầu dục, màu xanh lục đậm, mọc so le. Quả quýt có hình cầu dẹt, khi chín có màu vàng hoặc cam. Vỏ quả mỏng, nhẵn hoặc hơi sần sùi, dễ bóc vì không dính với múi. Cơm quả thơm ngon và dịu nhẹ. Hạt có màu xanh. Lớp vỏ bên ngoài có nhiều túi tinh dầu li ti, mang một mùi thơm đặc trưng. Lớp vỏ này sau khi bóc ra, phơi khô và để lâu năm sẽ trở thành vị thuốc Trần bì.

1.3 Thu hái chế biến và bào chế

Thu hái chế biến: Vỏ quýt thường được thu hái khi quả chín vào mùa thu hoặc đông. Sau khi bóc lấy vỏ, người ta phơi hoặc sấy khô. Loại vỏ quýt để càng lâu năm càng có giá trị dược liệu cao.

Bào chế: Để tăng hiệu quả và giảm tính táo (làm khô), Trần bì thường được bào chế bằng cách tẩm rượu, sau đó sao khô. Phương pháp này giúp Trần bì dễ tiêu hóa hơn, tăng khả năng lý khí và điều trị bệnh.

2. Thành phần hóa học chính

Trần bì chứa nhiều hoạt chất quan trọng, bao gồm:

• Flavonoid: Các hợp chất như hesperidin và naringin, có tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm.
• Tinh dầu: Thành phần chính là limonene và myrcene, mang lại mùi thơm đặc trưng, có tác dụng an thần nhẹ và kháng khuẩn.
• Vitamin: Giàu vitamin C, giúp tăng cường sức đề kháng.

3. Tác dụng của Trần bì

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

• Tính vị: Vị cay, đắng, tính ôn.
• Quy kinh: Tỳ, Phế.
• Công dụng: Trần bì có tác dụng lý khí (điều hòa khí), kiện tỳ (tăng cường chức năng tiêu hóa), táo thấp (làm khô thấp), và hóa đàm (làm tan đàm).
• Ứng dụng: Thường dùng để trị đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, tiêu chảy, ho có đờm nhiều, viêm phế quản, nấc cụt và chán ăn.

3.1 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Tác dụng trên hệ tiêu hóa: Tinh dầu trong Trần bì giúp kích thích tiết dịch vị, tăng cường nhu động ruột, từ đó cải thiện tiêu hóa, giảm đầy hơi và co thắt ruột.
• Tác dụng kháng khuẩn và kháng viêm: Các hợp chất flavonoid và tinh dầu có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn và giảm phản ứng viêm.
• Tác dụng trên hệ hô hấp: Trần bì có khả năng long đờm,  giúp giảm các triệu chứng ho và khó thở.

4. Các bài thuốc từ Trần bì

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc giảm đầy bụng khó tiêu

• Thành phần: Trần bì 6g, Gừng tươi 3 lát, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Cho tất cả vào ấm, đổ khoảng 500ml nước. Sắc nhỏ lửa còn khoảng 150ml. Uống khi còn ấm sau bữa ăn.

Bài thuốc trị tiêu hóa rối loạn do ăn uống

• Thành phần: Trần bì 6g, Sơn trà 10g, Mạch nha 10g.
• Cách dùng: Các vị thuốc sắc với 600ml nước, đun đến khi còn 200ml. Uống hết trong ngày, chia 2 lần.

Bài thuốc trị suy nhược cơ thể hoặc kém ăn

• Thành phần: Trần bì 6g, Bạch truật 12g, Hoài sơn 12g, Đẳng sâm 12g.
• Cách dùng: Tất cả sắc với 800ml nước đến khi còn 250ml. Chia 2 lần uống trong ngày.

Bài thuốc trị ho viêm họng và viêm phế quản nhẹ

• Thành phần: Trần bì 6g, Cát cánh 10g, Hạnh nhân 10g, Tỳ bà diệp 12g.
• Cách dùng: Sắc các vị thuốc với 600ml nước, đun nhỏ lửa đến khi còn 200ml. Chia 2-3 lần uống trong ngày.

Bài thuốc trị ho mất tiếng

• Thành phần: Trần bì 6g, Gừng tươi 3 lát, Mật ong hoặc Đường phèn vừa đủ.
• Cách dùng: Cho Trần bì và gừng vào chén, thêm mật ong hoặc đường phèn. Hấp cách thủy khoảng 15-20 phút. Uống khi còn ấm.

5. Lưu ý khi sử dụng Trần bì

Trần bì mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng nó chỉ đạt hiệu quả khi được dùng đúng liều và đúng đối tượng. Một số lưu ý khi dùng Trần bì

• Liều dùng thông thường là từ 3-10g mỗi ngày. Không nên dùng quá liều.
• Người âm hư (người gầy, nóng trong, miệng khô, táo bón) hoặc ho khan không có đờm nên hạn chế sử dụng.
• Tác dụng của Trần bì phát huy tốt nhất khi được sử dụng đều đặn và lâu dài.
• Luôn tham khảo ý kiến của thầy thuốc Đông y để đảm bảo liều lượng và cách dùng phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Trần bì là một vị thuốc quý giá, dễ kiếm và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là trong việc cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ hô hấp. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên được các thầy thuốc thăm khám, kê đơn thuốc phù hợp với thể trạng và tình trạng bệnh. Không nên tự ý sử dụng thuốc để tránh gây ra những nguy hại cho sức khỏe.

The post Trần bì (Vỏ Quýt): Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Bán Hạ

1.1 Thông tin chung và phân loại

Bán Hạ Bắc

• Tên khoa học: Pinellia ternata (Thunb.) Breit.
• Họ: Ráy (Araceae)
• Tên khác: Địa Bán Hạ, Bán Hạ chân vịt.
• Bộ phận dùng: Thân rễ

Bán Hạ Nam

• Tên khoa học: Typhonium Blumei
• Họ: Ráy (Araceae)
• Tên khác: Củ Chóc, Bán Hạ ba thùy.
• Bộ phận dùng: Thân rễ, củ của cây.

1.2 Đặc điểm thực vật

Bán Hạ Bắc là một loại cây thân thảo sống lâu năm. Thân rễ hình cầu hoặc dẹt, đường kính 0.6-2cm, có lớp bột trắng và nhiều rễ con. Lá cây mọc từ gốc, có cuống dài 6-20cm, thường có 1-2 lá, có thể đơn hoặc kép, chia thành 3 lá chét, không lông, màu xanh lục bóng. Hoa mọc thành bông mo, nở vào khoảng tháng 5-7, có màu vàng lục hoặc phớt tím. Quả mọng, nhỏ, hình trứng

Bán Hạ Nam cũng là cây thân thảo sống lâu năm, nhưng thường có kích thước lớn hơn, cao khoảng 20-50cm. Rễ củ của Bán Hạ Nam hình cầu, to hơn Bán Hạ Bắc, với đường kính khoảng 3-5cm. Lá của cây có cuống dài màu tím và được chia thành 3 thùy sâu, tạo thành hình dạng giống chân chim. Điểm đặc trưng của Bán Hạ Nam là cụm hoa mo có màu tím đỏ sẫm và thường có mùi hôi đặc trưng.

1.3 Thu hái và chế biến

Thu hái

Bán Hạ Bắc thường được thu hái vào mùa hè, khi cây đang ra hoa. Bán Hạ Nam thu hái từ tháng 7 – tháng 12. 

Chế biến

Đây là bước cực kỳ quan trọng vì củ tươi của cả hai loại Bán Hạ đều có độc tính cao, gây tê lưỡi, rát họng. Có nhiều phương pháp chế biến để giảm độc tố và tăng tác dụng dược lý, dưới đây là 3 cách thường dùng nhất trong y học cổ truyền:

Phương pháp 1:

• Củ bán hạ sau khi thu hoạch sẽ được ngâm với nước sạch trong 10 ngày, cho đến khi thấy có bột trắng nổi lên.
• Sau đó, vớt củ ra và tiếp tục ngâm với phèn chua (Bạch phàn) theo tỷ lệ 1kg phèn chua cho 50kg củ bán hạ.
• Ngâm khoảng 1 ngày thì thay nước, lặp lại cho đến khi thử nhẹ nước ngâm bằng miệng mà không còn cảm giác cay tê.
• Cuối cùng, vớt dược liệu ra và đem phơi trong bóng râm, tránh ánh nắng mặt trời để bảo toàn dược tính.

Phương pháp 2:

Giã dập cam thảo, hòa với nước vôi trắng, sau khi loại bỏ cặn thì cho Bán Hạ vào ngâm. Hàng ngày khuấy đều cho đến khi củ Bán Hạ thấm màu vàng từ cam thảo vào tận bên trong thì vớt ra, để khô ráo ở nơi tránh ánh nắng.

Phương pháp 3:

• Củ bán hạ tươi sau khi thu hoạch sẽ được đun sôi trong nước sạch và phèn chua.
• Sau khi đun sôi, hỗn hợp được ngâm qua đêm, đến hôm sau lại thay nước mới và tiếp tục đun.
• Quá trình đun sôi và ngâm này được lặp lại liên tục trong 7 ngày 7 đêm.
• Cuối cùng, dược liệu được vớt ra, phơi khô hoàn toàn rồi tán thành bột mịn.

2. Thành phần hóa học chính

Bán Hạ Bắc có nhiều thành phần hóa học quan trọng, chủ yếu bao gồm các alkaloid, tinh dầu, axit amin, axit hữu cơ, flavonoid, cerebroside, và phenylpropanoid. Ngoài ra, trong thân rễ của nó còn có các hợp chất như sterol, carbohydrate và một số hợp chất phenolic. 

Bán Hạ Nam chứa nhiều thành phần hóa học, bao gồm các hợp chất như: tinh bột, saponin, alkaloid, coumarin, axit hữu cơ, axit amin, và các chất khác như sterol. Ngoài ra, bán hạ nam còn chứa các khoáng chất như canxi, photpho, sắt, natri, kali, cùng với các vitamin như thiamin, niacin, carotene, axit folic, fluorine, iodine, và chlorine. 

3. Tác dụng của Bán Hạ

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

Bán Hạ Bắc: Vị cay, tính ấm. Quy kinh Tỳ, Vị, Phế.

Công dụng: Giúp làm sạch đờm, được sử dụng trong các trường hợp ho, hen suyễn do đờm ẩm. Bán hạ Bắc giúp ổn định dạ dày, giảm cảm giác nôn mửa, giảm tình trạng chướng bụng.

Bán Hạ Nam: Vị cay, tính ấm. Quy kinh Can, Tỳ, Vị.

Công dụng: Chữa buồn nôn, nôn, ho nhiều đờm, tiêu hóa kém, bụng đầy chướng.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

Bán Hạ Bắc: Có tác dụng giảm ho, chống nôn, kháng khuẩn, chống viêm, và có thể hỗ trợ điều trị ung thư. Bán Hạ Bắc thường được sử dụng để giảm các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa, ho, và có thể dùng trong các bài thuốc giải độc. 

Bán Hạ Nam: Các nghiên cứu cho thấy Bán Hạ Nam có nhiều tác dụng dược lý gồm tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm, giảm đau, cầm tiêu chảy, làm lành vết thương, chống oxy hóa. Ngoài ra, còn có tác dụng làm tan huyết khối, chống trầm cảm, và ức chế sự phát triển của một số tế bào ung thư.

4. Các bài thuốc từ Bán Hạ

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc Ôn đởm thang

• Thành phần: Bán hạ chế (Bán Hạ Bắc) 12g, Trúc nhự 12g, Phục linh 12g, Chỉ thực 6g, Trần bì 6g, Cam thảo 4g, Gừng tươi 3 lát, Táo tàu 2 quả.
• Cách dùng: Cho tất cả các vị thuốc vào ấm, đổ khoảng 600ml nước. Sắc nhỏ lửa đến khi còn khoảng 200ml thì chắt lấy nước. Uống ngày một thang.

Bài thuốc Chữa kinh giản lưng gáy cứng đờ, miệng chảy đờm rãi, hoặc trúng phong méo mồm lệch mắt

• Thành phần: Bán hạ chế (Bán Hạ Bắc) 10g, Thiên nam tinh chế 10g, Bạch phụ tử chế 10g, Xạ hương 0.2g.
• Cách dùng: Tán bột các vị thuốc (trừ Xạ hương), trộn đều, sau đó dùng bột trộn với Xạ hương để làm viên hoàn. Uống mỗi lần 4g, ngày 2 lần.

Bài thuốc Chữa hen suyễn

• Thành phần: Bán Hạ Bắc 12g, Ma hoàng 8g, Bách hợp 12g, Sinh khương 6g, Cam thảo 4g.
• Cách dùng: Cho tất cả các vị thuốc vào ấm, đổ khoảng 600ml nước. Sắc nhỏ lửa đến khi còn khoảng 200ml thì chắt lấy nước. Uống ngày một thang.

Bài thuốc Chữa Đinh nhọt và viêm mủ da

• Thành phần: Bán Hạ Nam tươi, lá Trầu không.
• Cách dùng: Giã nát Bán Hạ Nam tươi và lá Trầu không theo tỷ lệ 1:1, đắp lên vùng bị đinh nhọt, viêm mủ.

Lưu ý: Chỉ dùng ngoài da, không được uống.

5. Lưu ý khi sử dụng

Bán Hạ là một vị thuốc quý, có công dụng đa dạng. Tuy nhiên để đảm bảo an toàn khi dùng, người bệnh cần lưu ý:

• Bán Hạ tươi (chưa qua chế biến) có độc tố mạnh, tuyệt đối không được dùng để uống. Nó có thể gây tê liệt họng, lưỡi, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Bán Hạ chỉ được sử dụng sau khi đã qua chế biến theo đúng quy trình của thầy thuốc Đông y để loại bỏ độc tố.
• Không dùng cho phụ nữ có thai, người âm hư ho khan, người có đờm khô.
• Bán Hạ kỵ với vị Lê lô, không dùng chung trong bài thuốc.
• Luôn tham khảo ý kiến của thầy thuốc Đông y trước khi sử dụng Bán Hạ để đảm bảo liều lượng và cách dùng phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Bán Hạ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trong việc điều trị các bệnh liên quan đến đàm và nôn mửa. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tìm mua Bán Hạ tại các cơ sở Đông y uy tín, nơi đã thực hiện đầy đủ các bước chế biến. Luôn tham khảo ý kiến của thầy thuốc trước khi bắt đầu bất kỳ liệu trình điều trị nào từ Bán Hạ, để đảm bảo liều lượng và phương pháp dùng phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân.

The post Bán Hạ: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về sa sâm

1.1 Thông tin chung

Tên khoa học:

• Sa sâm Bắc: Glehnia littoralis F. Schnidt ex Miq. (thuộc họ Apiaceae (Hoa tán))
• Sa sâm Nam: Launaea pinnatifida Cass. (thuộc họ Cúc – Asteraceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ đã phơi khô.

1.2 Đặc điểm thực vật

• Sa sâm Bắc: Là cây thân thảo sống lâu năm, cao khoảng 20 – 30cm. Rễ có hình trụ dài, mập, màu vàng nhạt. Lá thuộc dạng lá kép lông chim, các lá mọc so le với nhau, mặt lá có màu lục hơi vàng, lá chét xẻ thành 3 thùy, các thùy có dạng hình bầu dục, đầu lá nhọn, mép lá có khía răng cưa, cuống lá dài, khía rõ, bẹ lá to, có màu tím, bề mặt phủ một ít lông mịn. Cụm hoa mọc thành tán kép ở ngọn thân, không có lá bắc to, những lá bắc nhỏ có dạng hình mác thuôn gồm 8-12 lá bắc, hoa có kích thước nhỏ, gồm 15 đến 20 cái, hoa có màu trắng ngà. Hoa có màu lam tím, hình chuông, mọc thành chùm.

• Sa sâm Nam: Là cây thân thảo sống lâu năm. Gốc rễ hơi dày lên, rễ mảnh, mềm, vàng nhạt. Thân dài 20-30cm, mảnh, mọc bò, đâm rễ và mang hoa ở các đốt và có thể mọc chồi thành cây mới. Lá mọc thành hình hoa thị ở gốc, xẻ thùy lông chim, dài 3-8cm, rộng 5-15mm, thuôn hẹp dần ở gốc, đầu tù tròn. Thuỳ tận cùng hình tam giác lớn hơn, các thuỳ bên hình tam giác tù, các thuỳ gốc càng xuống càng hẹp dần. Hoa có màu vàng, mọc ở đầu cành.

1.3 Thu hái và chế biến

• Sa sâm Bắc: Thường được thu hái vào mùa thu, đào lấy rễ, rửa sạch, cạo bỏ lớp vỏ ngoài, sau đó phơi hoặc sấy khô.
• Sa sâm Nam: Thu hái quanh năm, phổ biến nhất vào mùa khô. Sau khi đào rễ, rửa sạch, thái lát, rồi phơi hoặc sấy khô.

2. Thành phần hóa học chính

2.1 Sa sâm Bắc (Glehnia littoralis)

Rễ cây sa sâm Bắc là nguồn cung cấp phong phú các hợp chất hữu cơ, bao gồm:

• Polysaccharide: Các loại Polysaccharide trong sa sâm có khả năng điều hòa miễn dịch, kích thích các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả.
• Các dẫn chất Coumarin và Polyacetylene: Đây là những hợp chất sinh học quan trọng nhất, mang lại nhiều tác dụng dược lý nổi bật như chống tăng sinh, chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn, giảm ho, và giảm đau.
• Các thành phần khác: Ngoài ra, rễ còn chứa tinh dầu, các acid triterpenic, và một số dẫn chất flavonoid. Quả chứa Phellopterin và dầu béo.

2.2 Sa sâm Nam (Launaea pinnatifida)

Sa sâm Nam chứa một loạt các hợp chất phytochemical đa dạng, bao gồm:

• Alkaloid, glycoside, flavonoid, steroid: Các hợp chất này đóng vai trò quan trọng trong các tác dụng dược lý như lợi tiểu, hạ đường huyết và chống oxy hóa.
• Các thành phần khác: Ngoài ra, cây còn chứa các acid amin, carbohydrate và tanin.

3. Tác dụng của sa sâm

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

Sa sâm Bắc: Vị ngọt, hơi đắng, tính hàn. Quy kinh Phế, Vị.

Công dụng: Dưỡng âm, thanh phế, trừ ho, kiện tỳ, ích vị. Thường dùng cho các chứng ho khan, ho lâu ngày, phế khô, miệng khô khát.

Sa sâm Nam: Vị ngọt, hơi đắng, tính mát, quy kinh Phế

Công dụng: Giảm ho, long đờm, bổ phổi, lợi sữa, nhuận tràng và lợi tiểu.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

Sa sâm Bắc: Các nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng sa sâm Bắc có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, hạ sốt và tăng cường chức năng miễn dịch.

Sa sâm Nam: Có tác dụng dược lý là giãn mạch, tăng cường lực cơ tim, trừ đờm, kháng khuẩn.

4. Các bài thuốc từ sa sâm

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

Bài thuốc Trị bệnh hô hấp

• Thành phần: Sa sâm Bắc 10g, Mạch môn 10g, Cam thảo 6g, Táo tàu 3 quả.
• Cách làm: Rửa sạch các vị thuốc. Cho vào nồi cùng 500ml nước, đun nhỏ lửa đến khi còn 200ml. Uống khi còn ấm, chia làm 2 lần trong ngày.

Bài thuốc trị cảm sốt

• Thành phần: Sa sâm Bắc 12g, Cát căn 12g, Quế chi 6g, Gừng tươi 3 lát.
• Cách làm: Rửa sạch các vị thuốc. Cho vào nồi, thêm 600ml nước. Đun sôi, sau đó giữ lửa nhỏ khoảng 15 phút. Uống nóng, có thể đắp chăn để ra mồ hôi.

Bài thuốc trị vàng da và thiếu máu

• Thành phần: Sa sâm Nam 15g, Nhân trần 15g, Chi tử 10g.
• Cách làm: Rửa sạch các vị thuốc. Cho vào nồi với 700ml nước, sắc cạn còn 200ml. Uống 2 lần trong ngày, trước bữa ăn.

Bài thuốc trị bụng đầy, sán khí và ợ chua

• Thành phần: Sa sâm Nam 15g, Hoài sơn 15g, Cát cánh 10g, Chỉ xác 6g.
• Cách làm: Rửa sạch và sắc uống như các bài thuốc trên. Uống khi còn ấm.

Bài thuốc trị đau nhức răng

• Thành phần: Sa sâm Bắc 10g, Xuyên khung 10g, Hoàng liên 6g, Bạc hà 6g.
• Cách làm: Sắc các vị thuốc lấy nước để súc miệng và uống. Súc miệng 3-4 lần/ngày.

Bài thuốc trị sản phụ ít sữa

• Thành phần: Sa sâm Nam 15g, Thông thảo 10g, Mạch nha 10g.
• Cách làm: Sắc uống. Rửa sạch các vị thuốc. Cho vào nồi với 600ml nước, sắc đến khi còn 200ml. Uống khi còn ấm, chia 2 lần trong ngày.

Bài thuốc chữa hư lao, nóng sốt, thổ huyết, phổi yếu, gầy gò, khó thở, mạch nhanh

• Thành phần: Sa sâm Bắc 12g, Bách bộ 12g, Thiên môn 12g, Tang bạch bì 10g.
• Cách làm: Sắc uống. Rửa sạch, đun sôi với 800ml nước, sắc còn 250ml. Uống 2 lần/ngày.

Bài thuốc chữa âm hư hỏa viêm, ho lao, ho không có đờm, miệng đắng, khát, sốt

• Thành phần: Sa sâm Bắc 12g, Mạch môn 12g, Sinh địa 12g, Huyền sâm 12g.
• Cách làm: Sắc uống. Rửa sạch các vị thuốc, cho vào nồi cùng 800ml nước. Sắc đến khi còn khoảng 250ml. Uống chia 2 lần/ngày.

5. Lưu ý khi sử dụng Sa Sâm

• Việc tự ý sử dụng Sa sâm có thể gây ra tác dụng phụ hoặc không hiệu quả, do đó cần có chỉ định từ chuyên gia về liều lượng và cách dùng.
• Đối tượng thận trọng: Người có tỳ vị hư hàn, tiêu chảy, đầy bụng không nên dùng.
• Sa sâm kỵ với vị lê lô, không nên dùng chung trong một bài thuốc.
• Cần phân biệt rõ sa sâm Bắc và sa sâm Nam để sử dụng đúng mục đích điều trị. Sa sâm Bắc dùng để bổ phế, dưỡng âm. Sa sâm Nam thiên về lợi tiểu, giải độc.

Sa sâm là một vị thuốc quý với nhiều công dụng đa dạng. Tuy nhiên, việc phân biệt và sử dụng đúng loại, đúng liều lượng là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị. Người bệnh không nên tự ý sử dụng sa sâm mà cần được thăm khám của các bác sĩ để được kê đơn thuốc đông y phù hợp.

The post Sa sâm: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.

1. Giới thiệu chung về Phục linh

1.1 Thông tin chung

Tên khoa học: Poria cocos (Schw.) Wolf.

Tên khác: Bạch phục linh, Phục thần, Bạch linh.

Bộ phận dùng: Hạch nấm (sclerotium) của cây nấm phục linh, ký sinh trên rễ cây thông.

1.2 Đặc điểm thực vật

Phục linh là một loại nấm sống ký sinh trên rễ của các cây thông cổ thụ. Hạch nấm có hình dạng không đều, to nhỏ khác nhau, có thể nặng từ vài trăm gram đến vài chục kilogram. Lớp vỏ bên ngoài có màu nâu đen, xù xì, bên trong có màu trắng đục hoặc hồng nhạt. Khi thái lát, hạch nấm có thể thấy vân rõ ràng.

1.3 Thu hái và chế biến

Phục linh thường được thu hoạch vào mùa hè hoặc mùa thu. Sau khi đào lên, người ta loại bỏ rễ thông, gọt sạch lớp vỏ bên ngoài, rửa sạch. Tùy theo mục đích sử dụng mà phục linh được chế biến thành nhiều dạng khác nhau:

• Bạch phục linh: Phần hạch nấm màu trắng bên trong.
• Xích phục linh: Phần hạch nấm gần lớp vỏ ngoài có màu đỏ.
• Phục thần: Phần hạch nấm có lõi là rễ thông.

Phục linh sau đó được thái lát hoặc tán bột để dùng dần.

2. Thành phần hóa học chính

Phục linh chứa nhiều hoạt chất quan trọng, với hai nhóm chính là:

• Polysaccharides (Beta-glucans): Đây là thành phần chính và phong phú nhất, chiếm phần lớn khối lượng của nấm. Polysaccharides mang lại tác dụng tăng cường miễn dịch, chống khối u và chống oxy hóa.
• Triterpenoids: Bao gồm Pachymic acid, Tumulosic acid, Eburicoic acid, … Các hợp chất này có tác dụng kháng viêm, an thần, bảo vệ gan và có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Ngoài ra trong Phục linh còn chứa các sterol (như Ergosterol), khoáng chất, protein và các acid amin.

3. Tác dụng của Phục linh

3.1 Công dụng theo y học cổ truyền

Tính vị: Vị nhạt, ngọt, tính bình.

Quy kinh: Tâm, Phế, Tỳ, Thận.

Công dụng chính:

• Lợi thủy, thẩm thấp: Giúp lợi tiểu, trừ thấp, chữa các chứng phù thũng, tiểu tiện khó.
• Kiện tỳ, ích vị: Bồi bổ tỳ vị, tăng cường chức năng tiêu hóa, chữa tỳ hư ăn kém, tiêu chảy.
• An thần, định chí: Giúp an thần, trấn tĩnh, chữa các chứng hồi hộp, lo âu, mất ngủ, hay quên.

3.2 Công dụng theo nghiên cứu y học hiện đại

• Lợi tiểu: Các hoạt chất trong phục linh có khả năng kích thích thận bài tiết nước tiểu, giúp giảm phù thũng.
• Tăng cường miễn dịch: Polysaccharides có tác dụng kích hoạt các tế bào miễn dịch, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.
• Chống ung thư: Nghiên cứu cho thấy một số hoạt chất trong phục linh có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.
• An thần, giảm căng thẳng: Tác dụng này được giải thích là do các hoạt chất trong phục linh giúp điều hòa hệ thần kinh trung ương.

4. Các bài thuốc từ Phục linh

Khuyến cáo: Người bệnh không tự ý bốc thuốc theo các đơn thuốc mà cần có sự thăm khám, chỉ định của bác sĩ y học cổ truyền để gia giảm liều lượng phù hợp với thể trạng.

4.1 Bài thuốc Quy Tỳ Thang

Bài thuốc Quy Tỳ Thang dùng để điều trị tim yếu hay hồi hộp, sợ hãi, ngủ không yên, hay quên, mất trí tinh thần suy nhược, ăn uống kém sút, rũ mỏi thích nằm 

• Thành phần: Phục linh 12g, Nhân sâm 12g, Bạch truật 12g, Viễn chí 10g, Táo nhân 10g, Long nhãn 10g, Hoàng kỳ 10g, Mộc hương 6g, Chích cam thảo 6g, Sinh khương 3 lát, Đại táo 2 quả.
• Cách làm: Rửa sạch các vị thuốc. Cho tất cả vào nồi, thêm khoảng 800ml nước. Đun sôi, sau đó giữ lửa nhỏ, sắc đến khi còn khoảng 250ml nước. Chia làm 2 lần uống trong ngày, uống khi thuốc còn ấm.

4.2 Bài thuốc Ngũ Linh Tán

Bài thuốc Ngũ Linh Tán có tác dụng điều trị phù thũng mắt, mặt, chân tay đều phù, bụng trướng.

• Thành phần: Phục linh 16g, Bạch truật 12g, Trạch tả 16g, Quế chi 8g.
• Cách làm: Rửa sạch các vị thuốc. Cho tất cả vào nồi, thêm khoảng 700ml nước. Đun sôi, sau đó giữ lửa nhỏ, sắc đến khi còn khoảng 200ml nước. Chia làm 2 lần uống trong ngày, uống khi thuốc còn ấm.

5. Lưu ý khi sử dụng Phục Linh

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng, cần lưu ý:

• Không dùng nấm Phục linh ở người bệnh có Tỳ hư hãm, thoát vị, tiểu nhiều, di hoạt tinh do hư hàn.
• Tránh dùng giấm khi đang sử dụng bài thuốc và món ăn có chứa nấm Phục Linh.
• Phục linh là vị thuốc, cần được sử dụng theo liều lượng và chỉ định của thầy thuốc.
• Một số ít trường hợp có thể bị khô miệng, chóng mặt khi dùng liều cao.

Phục linh là một vị thuốc quý với nhiều công dụng hữu ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có sự thăm khám của các bác sĩ Đông y. Tùy vào thể trạng và tình hình bệnh mà bác sĩ sẽ có những chỉ định về liều lượng, công thức thuốc khác nhau. Việc sử dụng đúng cách, đúng liều lượng sẽ giúp phát huy tối đa tác dụng của vị thuốc này.

The post Phục linh: Thông tin, công dụng & các bài thuốc appeared first on Dược Hoa Linh.