Bé ho nhiều về đêm khiến con khó ngủ, quấy khóc. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ khiến bé mệt mỏi, chán ăn, sụt cân và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Để trị dứt điểm ho về đêm cho bé không quá khó, điều quan trọng là xác định rõ nguyên nhân và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.
1. Tại sao bé thường ho về đêm?
Ho về đêm khiến bé trở nên quấy khóc, gắt gỏng, mệt mỏi. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, dưới đây là một số lý do chính khiến các cơn ho trở nên nặng hơn khi bé ngủ:
- Tư thế nằm: Khi bé nằm ngửa, dịch nhầy từ mũi, xoang hoặc đờm từ đường hô hấp dưới có xu hướng chảy ngược xuống họng và tích tụ lại. Điều này gây kích ứng liên tục niêm mạc họng và các thụ thể ho, dẫn đến những cơn ho dai dẳng.
- Hạ nhiệt độ cơ thể và môi trường: Vào ban đêm, nhiệt độ cơ thể và không khí xung quanh thường giảm xuống. Không khí lạnh và khô có thể làm khô niêm mạc đường hô hấp, khiến chúng dễ bị kích ứng và gây ho.
- Hoạt động của hệ thần kinh: Khi ngủ, hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động mạnh hơn. Hệ thần kinh này có thể làm tăng tiết dịch nhầy và co thắt đường thở nhẹ, góp phần làm nặng thêm tình trạng ho, đặc biệt là ho có đờm hoặc ho do hen suyễn.
- Giảm khả năng tống xuất đờm: Khi bé ngủ, phản xạ nuốt và ho ít hoạt động hơn so với ban ngày. Điều này khiến đờm và dịch nhầy dễ bị ứ đọng, gây tắc nghẽn và kích thích ho.
- Tiếp xúc với dị nguyên: Trong phòng ngủ có thể có các dị nguyên như bụi nhà, mạt bụi, lông thú cưng hoặc nấm mốc, gây kích ứng đường hô hấp và khởi phát cơn ho ở trẻ nhạy cảm hoặc bị dị ứng.
2. Các nguyên nhân thường gặp khiến bé ho về đêm
Trẻ bị ho nhiều về đêm có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Xác định rõ nguyên nhân gây ra tình trạng ho về đêm, cha mẹ sẽ có cách điều trị phù hợp. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp gây ra tình trạng này:
- Cảm lạnh thông thường: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Dịch mũi chảy xuống họng khi bé nằm gây kích ứng, dẫn đến ho khan hoặc ho có đờm nhẹ.
- Viêm mũi xoang cấp/mạn tính: Dịch nhầy từ xoang chảy xuống họng (hội chứng chảy dịch mũi sau) là nguyên nhân hàng đầu gây ho dai dẳng, đặc biệt là ho nhiều về đêm khi bé nằm.
- Viêm họng, viêm amidan: Viêm nhiễm ở vùng họng và amidan gây kích ứng, ngứa rát và ho, thường nặng hơn vào ban đêm do dịch tiết và tư thế nằm.
- Viêm thanh quản: Thường do virus, gây sưng phù vùng thanh quản, khí quản. Ho có tiếng “ông ổng” như chó sủa, thường xuất hiện đột ngột và nặng về đêm, kèm theo khó thở và tiếng thở rít khi hít vào.
- Hen suyễn (Hen phế quản): Ho là một triệu chứng điển hình của hen suyễn ở trẻ, đặc biệt là ho khan hoặc ho có đờm nhẹ, xuất hiện nhiều về đêm và sáng sớm. Ho thường tăng lên khi bé tiếp xúc với dị nguyên, không khí lạnh, hoặc khi gắng sức, kèm theo khò khè, khó thở.
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược lên thực quản và họng khi bé nằm xuống, gây kích ứng và ho. Ho thường xuất hiện sau ăn hoặc khi ngủ, có thể kèm theo ợ hơi, ợ chua, nôn trớ.
- Viêm phế quản, viêm phổi: Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới này gây ho có đờm, thường nặng hơn vào ban đêm do đờm ứ đọng. Kèm theo sốt, khó thở, mệt mỏi.
- Không khí khô: Môi trường phòng ngủ quá khô (do điều hòa, lò sưởi) có thể làm khô niêm mạc đường hô hấp của bé, gây ho khan về đêm.
- Khói thuốc lá thụ động: Nếu bé hít phải khói thuốc lá từ người lớn, đây là yếu tố kích thích mạnh gây ho và các vấn đề hô hấp mạn tính.
3. Thuốc giảm ho đêm cho trẻ
Việc sử dụng thuốc giảm ho đêm cho trẻ cần hết sức thận trọng và có sự tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt là cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Thuốc ho thảo dược
Các sản phẩm có thành phần từ thảo dược thường lành tính và được nhiều cha mẹ lựa chọn ban đầu khi bé có triệu chứng ho nhẹ hoặc hỗ trợ giảm ho về đêm. Dưới đây là một số sản phẩm trị ho cho bé được nhiều cha mẹ tin dùng.
- Siro Thuốc ho Bổ phế Bảo Thanh
Bảo Thanh là sản phẩm siro thuốc ho đông dược cao cấp của Dược phẩm Hoa Linh, được phát triển trên nền tảng triết lý y dược phương Đông và kế thừa bài thuốc cổ phương “Xuyên bối tỳ bà cao” với gần 20 vị dược liệu quý như: xuyên bối mẫu, tỳ bà diệp, trần bì, phục linh, sa sâm, cát cánh, ngũ vị tử, cam thảo, mật ong, viễn chí, khổ hạnh nhân…
Các vị dược liệu được phối hợp theo cấu trúc chặt chẽ của bài thuốc đông dược chuẩn chỉnh, đảm bảo phát huy tác dụng toàn diện, không chỉ trị triệu chứng mà còn cải thiện sức khỏe từ gốc, phòng ngừa tái phát.
Tác dụng:
Thuốc ho bổ phế Bảo Thanh có công dụng toàn diện:
- Không chỉ trị triệu chứng: trừ ho, tiêu đờm
- Mà còn cải thiện sức khỏe hô hấp từ gốc: Bổ phế, dưỡng phổi, ngừa ho tái phát
Đối tượng sử dụng:
- Người bị các chứng ho do cảm lạnh, nhiễm lạnh, ho gió, ho khan, ho có đờm, ho do dị ứng thời tiết.
- Người bị phế âm hư gây ho dai dẳng lâu ngày, miệng họng khô, cổ họng ngứa, nóng rát, khản tiếng.
- Hỗ trợ điều trị viêm phổi, viêm họng, viêm phế quản.
Liều dùng và cách dùng: Ngày uống 3 lần
- Trẻ em từ 30 tháng tuổi đến 3 tuổi: Mỗi lần 5ml (01 thìa cà phê)
- Trẻ em trên 3 tuổi: Mỗi lần 10ml (02 thìa cà phê)
- Người trên 15 tuổi: Mỗi lần 15ml (01 thìa canh)
- Siro ho Astex: Là sản phẩm đến từ thương hiệu Dược phẩm OPC, giúp giảm ho, long đờm, làm ấm họng, hỗ trợ điều trị các trường hợp do cảm lạnh, viêm họng, viêm phế quản
- Siro Bổ Phế Lábebé: Được chiết xuất từ các thành phần thảo dược tự nhiên an toàn và lành tính có tác dụng hỗ trợ và bảo vệ hệ hô hấp như: Mạch môn, Xuyên tâm liên, Cát cánh, Cam thảo, Lá thường xuân. Sản phẩm này giúp giảm các triệu chứng như ho, đờm, đau họng, và khản tiếng do các vấn đề như viêm họng và viêm phế quản.
Thuốc ho tân dược
Các loại thuốc này có tác dụng mạnh hơn, thường được bác sĩ kê đơn khi tình trạng ho của bé cần được can thiệp tích cực, đặc biệt là ho ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ đêm.
- Siro Bisolvon (Bromhexine): Thành phần chính là Bromhexine hydrochloride, có tác dụng long đờm mạnh, giúp phá vỡ cấu trúc đờm, làm loãng đờm nhanh chóng và tăng cường khả năng tống xuất đờm ra ngoài. Khi sử dụng cần có sự tư vấn của dược sĩ, đặc biệt là trẻ nhỏ. Có thể gây tác dụng phụ như buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi trừ khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ.
- Thuốc kháng histamine (khi ho do dị ứng/chảy dịch mũi sau): Giảm phản ứng dị ứng, giảm tiết dịch mũi, từ đó giảm ho do kích ứng. Cần có tư vấn của chuyên gia y tế. Không lạm dụng thuốc kháng histamine thế hệ 1 để gây ngủ cho trẻ.
Lưu ý: Không tự ý sử dụng thuốc ức chế ho cho trẻ em (như Dextromethorphan, Codeine) vì có thể gây ứ đọng đờm, làm nặng thêm tình trạng bệnh và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
4. Cha mẹ cần lưu ý gì khi bé ho nhiều về đêm?
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, các biện pháp chăm sóc tại nhà đóng vai trò quan trọng giúp làm dịu cơn ho đêm cho bé. Cha mẹ nên lưu ý cách chăm sóc trẻ đúng cách để giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn.
Thay đổi tư thế nằm
- Kê cao đầu bé: Đối với trẻ lớn, có thể dùng thêm gối để nâng cao đầu và vai bé một chút. Đối với trẻ nhỏ, có thể kê cao phần đầu giường (dưới đệm) khoảng 10-15 độ để trọng lực giúp dịch nhầy không chảy ngược xuống họng.
- Nghiêng người: Cho bé nằm nghiêng sang một bên cũng có thể giúp dịch tiết dễ thoát ra hơn.
Giữ ấm cổ, ngực, bàn chân khi ngủ
- Mặc quần áo đủ ấm, đắp chăn cho bé, đặc biệt là giữ ấm vùng cổ, ngực và bàn chân.
- Tránh để quạt hoặc điều hòa thổi thẳng vào người bé.
- Nhiệt độ phòng ngủ nên duy trì ở mức ổn định, khoảng 26−28∘ C.
Vệ sinh mũi – họng đúng cách bằng nước muối sinh lý
- Rửa mũi: Dùng nước muối sinh lý 0.9% để nhỏ hoặc xịt rửa mũi cho bé trước khi đi ngủ và vào buổi sáng. Điều này giúp loại bỏ dịch nhầy, bụi bẩn, vi khuẩn từ mũi xoang, ngăn chúng chảy xuống họng gây ho.
- Súc họng (với trẻ lớn): Hướng dẫn bé súc họng bằng nước muối ấm trước khi ngủ.
Bé ho nhiều về đêm không đáng ngại nhưng sẽ ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ và sức khỏe của trẻ. Cha mẹ cũng không nên chủ quan trước tình trạng của bé. Hãy luôn theo dõi sát sao và xử lý đúng cách theo sự tư vấn của chuyên gia y tế, để giúp bé nhanh chóng khỏe lại.
