Cách trị ho bằng giá đỗ là một phương pháp dân gian đơn giản nhưng hiệu quả, được nhiều người áp dụng nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và bổ sung dưỡng chất tự nhiên. Giá đỗ có hàm lượng vitamin và enzyme dồi dào, không chỉ giúp làm dịu cổ họng, giảm cảm giác đau rát, ngứa ngáy cổ họng mà còn hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể nhanh hồi phục.
1. Vì sao giá đỗ có tác dụng trị ho?
Giá đỗ (mầm của hạt đậu xanh) là một loại thực phẩm quen thuộc, dễ tìm và giàu dinh dưỡng. Trong y học cổ truyền, giá đỗ có tính hàn và khả năng giải độc tốt. Dược liệu này được sử dụng trong các bài thuốc trị ho giúp thanh nhiệt, giải độc, làm dịu niêm mạc. Công dụng của giá đỗ có được là nhờ các thành phần và đặc tính dược lý nổi bật như:
- Thanh nhiệt, giải độc: Giá đỗ có tính hàn, vị ngọt, giúp thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu. Đặc tính này rất hữu ích trong các trường hợp ho do nóng trong, ho khan, hoặc ho có đờm vàng đặc, giúp làm mát cơ thể và loại bỏ độc tố, từ đó gián tiếp làm giảm các yếu tố gây ho.
- Giàu vitamin và enzyme: Giá đỗ là nguồn dồi dào vitamin C, vitamin nhóm B, vitamin E và các enzyme tiêu hóa. Vitamin C và E là những chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do viêm nhiễm. Các enzyme hỗ trợ quá trình tiêu hóa, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn khi ốm, đồng thời có thể hỗ trợ làm loãng dịch nhầy.
- Làm dịu niêm mạc: Tính hàn của giá đỗ giúp làm dịu cảm giác đau rát, ngứa ngáy ở cổ họng, giảm kích ứng, từ đó làm giảm tần suất và cường độ các cơn ho.
2. Các bài thuốc từ giá đỗ để trị ho
2.1. Nước ép giá đỗ nguyên chất giảm ho
Bài thuốc này tận dụng tối đa đặc tính thanh nhiệt, giải độc và bổ sung vitamin của giá đỗ. Nước ép giá đỗ tươi giúp làm mát cơ thể, giảm cảm giác nóng trong và làm dịu niêm mạc họng, từ đó hỗ trợ hiệu quả các trường hợp ho khan, ho do nóng trong, hoặc ho có đờm vàng đặc.
Thành phần: 100-150g giá đỗ tươi.
Cách làm:
- Giá đỗ rửa sạch, ngâm nước muối loãng khoảng 15 phút để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất, sau đó vớt ra để ráo hoàn toàn.
- Cho giá đỗ vào máy xay sinh tố cùng với khoảng 150-200ml nước lọc. Xay nhuyễn hỗn hợp.
- Lọc hỗn hợp qua rây lọc hoặc vải sạch để lấy phần nước cốt.
Cách dùng: Uống trực tiếp nước cốt giá đỗ khi còn tươi. Có thể thêm một chút đường phèn hoặc mật ong để dễ uống hơn. Dùng 1-2 lần/ngày.
Lưu ý: Lựa chọn giá đỗ có nguồn gốc rõ ràng, được trồng hữu cơ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
2.2. Trị ho bằng Giá đỗ và gừng tươi
Giá đỗ có tính thanh nhiệt, giải độc kết hợp với tính ấm của gừng tạo nên một bài thuốc cân bằng, phù hợp cho nhiều loại ho. Đặc biệt hiệu quả cho các trường hợp ho do cảm lạnh, ho gió, hoặc ho có đờm trắng loãng mà vẫn cần làm mát cơ thể.
Thành phần:
- Giá đỗ tươi: 100g
- Gừng tươi: 1-2 lát mỏng hoặc 1/2 thìa cà phê gừng băm nhuyễn
- Nước lọc: 300ml
- Đường phèn hoặc mật ong (trẻ em dưới 1 tuổi dùng đường phèn)
Cách làm:
- Giá đỗ rửa sạch, để ráo. Gừng rửa sạch, thái lát hoặc băm nhuyễn.
- Cho giá đỗ và gừng vào nồi với nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 5-7 phút.
- Lọc bỏ bã, lấy phần nước cốt. Thêm đường phèn hoặc mật ong nếu muốn.
Cách dùng: Uống khi còn ấm, 2 lần/ngày.
Lưu ý: Điều chỉnh lượng gừng tùy theo độ tuổi và khả năng chịu cay của bé.
2.3. Trị ho bằng Giá đỗ và trần bì
Trần bì có tác dụng lý khí, hoá đờm, kết hợp cùng giá đỗ tạo nên bài thuốc hữu hiệu trong việc điều hòa khí huyết, làm ấm tỳ vị và đặc biệt là hóa đờm, giảm ho có đờm đặc, ho do tỳ vị hư hàn.
Thành phần:
- Giá đỗ tươi: 100g
- Trần bì (vỏ quýt khô lâu năm): 6-10g
- Nước lọc: 500ml
- Đường phèn
Cách làm:
- Giá đỗ rửa sạch, để ráo. Trần bì rửa sạch nhanh qua nước.
- Cho trần bì vào nồi với nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 15 phút.
- Sau đó cho giá đỗ vào, đun thêm 5 phút nữa rồi tắt bếp.
- Lọc bỏ bã, lấy phần nước cốt. Thêm đường phèn nếu muốn.
Cách dùng: Uống khi còn ấm, 2 lần/ngày.
Lưu ý: Trần bì có vị đắng nhẹ. Nên dùng loại trần bì lâu năm (màu sẫm, thơm hơn) để đạt hiệu quả tốt nhất.
2.4. Giá đỗ chưng đường phèn trị ho
Bài thuốc này giúp làm dịu cổ họng, hỗ trợ giảm ho, đồng thời vẫn giữ được tính thanh nhiệt, giải độc của giá đỗ, có vị ngọt dễ uống của đường phèn. Phù hợp cho các trường hợp ho khan, ho do nóng trong, ho có đờm vàng đặc.
Thành phần:
- Giá đỗ tươi: 100g
- Đường phèn: 20-30g (tùy khẩu vị)
Cách làm:
- Giá đỗ rửa sạch, để ráo.
- Cho giá đỗ và đường phèn vào một chén nhỏ hoặc bát sứ.
- Hấp cách thủy khoảng 15-20 phút cho đến khi đường phèn tan hết và giá đỗ tiết ra nước cốt sánh nhẹ.
Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống khi còn ấm. Có thể ăn cả phần giá đỗ đã chưng. Dùng 2-3 lần/ngày.
3. Những lưu ý khi dùng giá đỗ trị ho
Giá đỗ là thực phẩm bổ dưỡng và có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, giá đỗ có tính hàn và dễ nhiễm khuẩn nên khi sử dụng, người bệnh cần thận trọng, lưu ý một số vấn đề dưới đây:
- Ngâm giá đỗ với nước muối loãng từ 15-20 phút trước khi chế biến để loại bỏ vi khuẩn, tạp chất.
- Người có tỳ vị hư, ho do nhiễm lạnh không nên dùng giá đỗ trị ho.
- Tuân thủ liều lượng khuyến nghị, không lạm dụng để tránh mắc các biến chứng như đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy.
- Bệnh nhân đang mắc các bệnh lý mãn tính về đường tiêu hoá như viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.
Giá đỗ là nguyên liệu dễ tìm, bổ dưỡng, dễ dùng. Giá đỗ mặc dù có tác dụng hỗ trợ giảm ho, thanh nhiệt, hỗ trợ làm dịu họng nhưng chỉ sử dụng trong các trường hợp ho nhẹ. Nếu sau 3 ngày sử dụng các bài thuốc từ giá đỗ mà tình trạng ho không thuyên giảm thì người bệnh cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị phù hợp.
