Lá húng quế không chỉ là một loại rau gia vị mà còn là một vị thuốc hỗ trợ giảm ho tốt. Trị ho bằng lá húng quế giúp xoa dịu đường hô hấp, hỗ trợ giảm các triệu chứng ho khan, ho có đờm, ho gió, ho do cảm lạnh, viêm họng, và ho do kích ứng. Tuy nhiên, người bệnh cần kết hợp các vị thuốc đúng cách, dùng đúng liều lượng để đạt được hiệu quả tốt nhất.
1. Vì sao lá húng quế có tác dụng chữa ho?
Lá húng quế (Ocimum basilicum), còn được gọi là rau quế, é quế, là một loại cây thân thảo có mùi thơm đặc trưng, được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và y học cổ truyền. Mặc dù chỉ là một loại rau gia vị nhưng lá húng quế chứa rất nhiều hợp chất tự nhiên có tác dụng kháng viêm, giảm kích ứng và ngứa ngáy cổ họng, làm ấm cơ thể. Tại sao lá húng quế có công dụng trị ho hiệu quả?
- Giàu tinh dầu Eugenol, Methyl chavicol, Linalool giúp kháng khuẩn, kháng nấm và kháng viêm tốt. Chúng giúp ức chế sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh đường hô hấp, giảm tình trạng viêm nhiễm ở niêm màng họng, phế quản, từ đó làm dịu cổ họng và giảm ho.
- Tính ấm của húng quế giúp làm loãng đờm, thông thoáng đường thở, giảm nghẹt mũi, khò khè.
- Hương thơm và vị the ấm của húng quế có tác dụng làm dịu niêm màng họng đang bị kích ứng, giảm cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, từ đó làm giảm tần suất các cơn ho, đặc biệt là ho khan và ho do kích ứng.
- Theo Đông y, húng quế có vị cay, tính ấm, quy kinh Phế, Tỳ, Vị. Có tác dụng giải cảm lạnh, làm ấm cơ thể, đặc biệt là đường hô hấp, hỗ trợ cải thiện tình trạng ho do cảm lạnh, ho gió, giúp giảm co thắt phế quản và làm dịu cổ họng.
Với những đặc điểm dược lý và thành phần, lá húng quế có tác dụng tốt trong việc hỗ trợ giảm các loại ho như ho khan, ho có đờm, ho gió, ho do cảm lạnh, viêm họng, và ho do kích ứng.
2. Các bài thuốc từ lá húng quế để trị ho
2.1. Nước lá húng quế tươi sắc uống trị ho
Bài thuốc này tận dụng trực tiếp tinh dầu và các hoạt chất từ lá húng quế, giúp làm ấm cơ thể, kháng khuẩn và làm dịu cổ họng. Bài thuốc này phù hợp các trường hợp ho khan, ho gió, ho do cảm lạnh và ho do kích ứng nhẹ.
Thành phần: 30-50g lá húng quế tươi (khoảng 1 nắm tay đầy).
Cách làm:
- Lá húng quế rửa sạch dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối loãng khoảng 10 phút rồi vớt ra để ráo.
- Vò nhẹ lá húng quế để tinh dầu dễ tiết ra.
- Cho lá húng quế vào nồi với khoảng 300-500ml nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 10-15 phút.
Cách dùng: Chắt lấy nước uống khi còn ấm. Có thể thêm một chút mật ong (cho người lớn và trẻ trên 1 tuổi) hoặc đường phèn để dễ uống hơn. Dùng 2-3 lần/ngày.
Lưu ý: Uống khi còn ấm để phát huy tác dụng làm ấm cơ thể.
2.2. Trị ho bằng Húng quế, khế chua, mật ong
Bài thuốc này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, làm dịu họng và long đờm. Khế chua giàu vitamin C và có tính axit nhẹ giúp làm sạch họng, kết hợp với húng quế và mật ong tăng cường hiệu quả giảm ho. Bài thuốc này phù hợp cho các trường hợp ho khan, ho có đờm, ho do viêm họng.
Thành phần:
- Lá húng quế tươi: 20-30g
- Khế chua: 1 quả nhỏ
- Mật ong nguyên chất: 1-2 thìa cà phê
Cách làm:
- Lá húng quế rửa sạch, vò nhẹ. Khế chua rửa sạch, thái lát mỏng.
- Cho húng quế và khế chua vào bát, thêm mật ong.
- Hấp cách thủy khoảng 15-20 phút.
Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống khi còn ấm. Dùng 2 lần/ngày.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi. Khế chua có thể gây kích ứng với một số người, đặc biệt người có tiền sử bệnh thận cần thận trọng.
2.3. Trị ho bằng Húng quế, tắc, đường phèn
Bài thuốc này kết hợp tính ấm của húng quế với tắc (quất) giàu vitamin C và có khả năng làm dịu họng, cùng đường phèn giúp dễ uống. Phù hợp cho các trường hợp ho khan, ho có đờm, ho do cảm lạnh.
Thành phần:
- Lá húng quế tươi: 20-30g
- Quả tắc (quất) tươi: 2-3 quả
- Đường phèn: 20-30g
Cách làm:
- Lá húng quế rửa sạch, vò nhẹ. Tắc rửa sạch, thái lát mỏng, bỏ hạt.
- Cho húng quế, tắc và đường phèn vào bát.
- Hấp cách thủy khoảng 20-30 phút cho đến khi đường phèn tan hết và tắc tiết ra nước cốt.
Cách dùng: Chắt lấy nước cốt để uống khi còn ấm. Có thể ăn cả phần tắc và húng quế đã chưng. Dùng 2-3 lần/ngày.
2.4. Trị ho bằng Húng quế kết hợp gừng và mật ong
Bài thuốc húng quế gừng mật ong có tính ấm mạnh, giúp kháng viêm và làm dịu cổ họng, rất hiệu quả đối với ho do cảm lạnh, ho gió, ho có đờm trắng loãng kèm theo sổ mũi, nghẹt mũi.
Thành phần:
- Lá húng quế tươi: 20g
- Gừng tươi: 1 củ nhỏ (khoảng 10-15g)
- Mật ong nguyên chất: 1-2 thìa cà phê (cho người lớn và trẻ trên 1 tuổi)
- Nước lọc: 300ml
Cách làm:
- Lá húng quế rửa sạch, vò nhẹ. Gừng rửa sạch, thái lát mỏng hoặc đập dập.
- Cho húng quế và gừng vào nồi với nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 10-15 phút.
- Để nguội bớt đến nhiệt độ ấm vừa phải, sau đó chắt lấy nước.
- Thêm mật ong vào khuấy đều.
Cách dùng: Uống khi còn ấm, 2-3 lần/ngày.
2.5. Trị ho bằng Húng quế, hành củ, đinh hương, hồ tiêu
Đây đều là các dược liệu có tính ấm mạnh, giúp hỗ trợ giảm ho, giải cảm, làm ấm phổi, tiêu đờm. Đặc biệt phù hợp cho các trường hợp ho do cảm lạnh nặng, ho có đờm đặc, hoặc ho dai dẳng.
Thành phần:
- Lá húng quế tươi: 30g
- Hành củ (hành tím): 1 củ nhỏ
- Đinh hương: 3-5 nụ
- Hạt hồ tiêu: 5-7 hạt
- Nước lọc: 400ml
Cách làm:
- Lá húng quế rửa sạch, vò nhẹ. Hành củ bóc vỏ, thái lát. Đinh hương và hồ tiêu đập dập nhẹ.
- Cho tất cả nguyên liệu vào nồi với nước, đun sôi nhỏ lửa khoảng 15-20 phút.
Cách dùng: Chắt lấy nước uống khi còn ấm. Dùng 2 lần/ngày.
Lưu ý: Bài thuốc này có tính ấm và vị cay nồng, nên thận trọng khi dùng cho trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa nóng.
3. Những lưu ý khi dùng lá húng quế để trị ho
Để sử dụng lá húng quế an toàn và hiệu quả, bạn cần nắm rõ các đặc tính riêng của nó và một số lưu ý dưới đây:
- Tuân thủ liều lượng khuyến nghị. Lá húng quế chứa Eugenol, khi dùng với liều lượng quá lớn có thể gây tổn thương gan hoặc các vấn đề tiêu hóa. Việc sử dụng lá húng quế tươi trong các bài thuốc dân gian thông thường ít khi đạt đến ngưỡng gây độc khi tuân thủ đúng liều lượng khuyến nghị.
- Chống chỉ định với những bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông máu hoặc sắp phẫu thuật.
- Người có tiền sử hạ đường huyết, tiểu đường không nên dùng lá húng quế
- Phụ nữ có thai, cho con bú cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng
Trị ho bằng lá húng quế tại nhà là một phương pháp dân gian hiệu quả, mang lại nhiều lợi ích trong việc làm ấm cơ thể, làm dịu cổ họng và hỗ trợ giảm ho. Tuy nhiên, tuỳ vào cơ địa của từng người mà hiệu quả sẽ khác nhau. Sau vài ngày sử dụng các bài thuốc mà tình trạng bệnh không thuyên giảm, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị phù hợp.
